sino si warren buffet

Payo ng 6 na Bilyonaryong Entrepreneur sa Amerika na Dapat Tandaan

ni Homer Nievera, CDE, CVM |  Mas maraming naging biyonaryo sa Amerika noong pumasok ang Internet at lumago ang mga negosyong teknolohiya. Marami din naman ang nalugi noong dulo ng 1990’s at simula ng 2000’s dahil di naman nila kabisado ang negosyong ito.

Ngunit mas maraming naging bihasa na mga imbestor mula sa pagpasok ng 2005 na malamang ay bunga nang mga natutunan nila noong nakaraang dekada.

Narito ang ilang aral at payo mula sa mga tinatawag na “self-made billionaires”— o mga entrepreneur na naging bilyonaryo dahil nagsikap sa kanilang sarilig pagpupunyagi.

#1 Isang sugal ang pagnenegosyo

Para kay David Moskovitz, isa sa mga co-founder ng Facebook, kailangan mong isipin na ang pagnenegosyo ay maihahantulad sa isang sugal na walang 100% na kasiguraduhang pagiging matagumpay.

Lal una daw sa pagtayo ng isang startup – o bagong negosyo, kung saan ang tsansang maging bilyon-pisong negosyo ito ay maliiit lamang. Kailangan ng ibayong pagtitiyaga at hindi daw glamoroso ang gawaing nakapaloob dito. Ayon kay Moskovitz, mas mainam pa nga ang sumama sa isang malaking kumpanya kung pera lang ang habol dahil na din sa suweldo.

Ngunit, sabi niya, ang tingin niya kasi sa pera ay di para ito kamkamin kundi para ito ibalik sa sistema at maraming tao ang makinabang. Si Moskovitz ang founder ng Asana, isang kumpanya na tumutulong mamahala ng mga proyekto at ng Good Ventures na isa namang foundation.

#2 Huwag agad umalis sa trabaho habang nagsisimula sa negosyo

Si Sara Blakely ang bilyonaryong founder ng Spanx, isang kasuotang pambabae. Ayon sa kanya, mas mainam na isaayos muna nang maigi ang itinatayong negosyo hanggang sa maging tuloy-tuloy na ang kita nito na kaya ka nang buhayin.

Sabi ni Blakely, di naman daw naging madali ang pag-uumpisa niya sa negosyo kaya kinailangan niyang magptuloy pa din sa kanyang trabaho hanggang sa maging okay na siya sa aspetong pinansyal.

Ako nga mismo ay ganun din ang nangyari. Hangga’t di kinaya ng aking negosyo ang pang araw-araw naming gastusin, nagpatuloy pa rin akong pumasok sa trabaho. Noong kinaya nang negosyong tustusan ang aming regular na pangangailangan, tsaka na lang ako nag-resign sa pinagtatrabahuhan ko.

#3 Maging mabilis sa galawan sa negosyo

Si John Doerr ay isang bilyonaryong kapitalista na naging imbestor sa mga kumpanyang Facebook, Yahoo, Zynga, Amazon, Google at iba pang matagumpay na mga kumpaya sa larangan ng Internet at teknolohiya. Ayon sa kanya, ang pagiging mabilis sa pagnenegosyo ay nangangahulugang mabilis kang kumilos (tipong, ngayon na!) dahil ang ginagalawan mong industriya ay marami ding kakumpitensya. Para sa kanya, kung sino ang mas mabilis kumilos ay siya din ang magtatagumpay.

Ilang ideya na ba ng negosyo ang iyong napag-isipan at di nasimulan o napalampas – at may ibang gumawa at nagtagumpay? Naku, ako, marami-rami na! At siyempre, lubos akong nanghihinayang dahil sana, ako ang yumaman, hehe!

Tandaan na sa larangan ng teknolohiya napakabilis ng pagpalit nito. Ang kumpanyang Intel ay kilala noon sa paggawa nang mas mabilis na processor para sa PC kada anim na buwan. Kaya marahil ang maraming kalaban nila ay nag-pa-plano pa lamang, samantalang sila, nailabas na.

#4 Tumutok sa mga industriyang malaki ang balik sa iyo bilang negosyante

Ang bilyonaryong si Vinod Khosla ay siya ding co-founder ng isa sa pinakamalaking kumpanya noong dekada 1990’s hanggang 2010 kung saan nabili ito ng Oracle sa halagang $7.4 bilyon. Ayon kay Khosla, dahil na din maraming beses kang puwedeng matalo o malugi, dapat, ang industriyang pipillin mong pasukan ay malaki ang maibabalik sa iyong hirap at puhunan.

Sa isang pitak ko, nabanggit kong ako’y nagsimulang magnegosyo ng Chocnut noong elemetarya pa lang ako. Dahil mahirap magbenta dahil na din sa kumpetisyon sa aming paaralan (gaya ng canteen at mga vendor sa labas ng eskuwelahan), nagsipag ako at nagkaroon nang halos 60% na margin ng kita. Ang lahat ng kinita ko noon sa pagbebenta ng Chocnut ay naging puhunan ko sa pagpaparenta naman ng komiks.

#5 Magkaroon ng sapat na perang matitipid para sa mga emergency

Si John DeJoria ay mas kilala sa produkto niyang alak na Patron ang brand. Ngunit kakaunti lamang ang nakakaalam na ang una niyang nagging negosyo ay may kinalaman sa pagsasaayos ng buhok. Sabi ni DeJoria, dito niya noon naranasan ang hirap sa cash flow. Madalas daw na nahuhuli sila sa pagbabayad ng mga bayarin.

Para kay DeJoria, dapat daw ay may anim na buwang kutsyon ka na cash para di ka mamroblema sa mga bayarin hanggang sa maging maayos na ang cashflow mo.

#6 Mamuhay ng simple at mag-invest sa sarili

Kung meron akong super-idol sa pagnenegosyo, yan si ang super bilyonaryong si Warren Buffet, na may-ari ng Berkshire Hathaway, isang kumpanyang namamahala ng bilyon-bilyong investment ng mga tao at kapwa-kumpanya.

Para kay Buffet, ang pamumuhay nang simple ay isang malaking katangian dahil ito ay nagpapakita ng kababaang loob. Hanggang sa kasalukuyan, nakatira si Buffet sa bahay na kanyang nabili sa halagang $37,500 noon pang 1957. Siya pa din ang nagmamaneho nang kanyang sasakyan hangga’t kaya pa daw niya. Madalas daw siyang bumili nang murang agahan mula sa McDonald’s.

Noong kabataan niya, mahiyain si Buffet. Kaya minsan, nag-enrol siya sa kursong Public Speaking mula sa kilalang institusyon na Dale Carnegie. Matapos nito, nagkaroon daw siya ng lakas ng loob upang makapag-propose sa kanyang magiging asawa. At mula noon, di na nahihiya pa si Buffet at tuluyan nang lumaki ang negosyo.

Sabi ni Buffet, ang lahat ng iyong matututunan – o edukasyon – ay di na makukuha pa ninuman mula sa iyo. Ni hindi daw ito kayang patawan ng buwis! May katwiran, di ba?

Kaya sa ganang akin, itong payo ni Buffet ang pinaka-mahalaga para sa akin. Lahat ng mga ibang payo na nakasulat dito ay kasunod na din nito.

Tandaan na sa lahat ng bagay, maging mapagkumababa at huwag unahin ang paghangad na yumaman. Mas hangarin ang kaligayahan ng Diyos at kalinisan ng intension sa kapwa.

Sa lahat ng gawain, ipagdasal ang mga ito.


Si Homer Nievera ay isang technopreneur. Mag email lang sa kanya ng mga katanungan ukol sa pitak na ito sa chief@negosentro.com.

 

8 Negosyo Tips

8 Negosyo Tips Mula sa 8 na Bilyonaryo

ni Homer Nievera, CDE, CVM | Sa kasalukuyan, ang maging isang milyonaryo sa Pilipinas ay napakadaling makamit lalo pa’t isa kang executive sa isang kumpanya. Kung ikaw naman ay isang empleyado sa gubyerno, kung ikaw’y isang matapat na kawani, magreretiro kang isang milyonaryo.

Pero ang pagiging isang bilyonaryo ay di ganun kadaling abutin bilang Pinoy. Kailangan mong maging negosyanteng matagumpay. Sa larangan ng teknolohiya, ay lubhang madali kung ikaw ay tulad ni Mark Zuckerberg ng Facebook.

Alamain natin ang ilang tips mula sa mga nagtagumpay sa kanilang larangan sa Amerika.

#1 Bumuo ng Masasayang Kostumer

Ayon ka Tej Kohli, isang matagumpay na bilyonaryong negosyante sa larangan ng real estate, ang pagkakaroon ng mga kostumer na masaya sa kanilang pakikipag negosyo ay isa sa pinakamahalagang bagay sa pagnenegosyo. Mas mahalaga pa raw ito sa pagkakaroon ng maayos na istratehiya sa negosyo, kasunod ng pag-pokus sa personal na benta ng mga tao mo. Para sa kanya, kahit maayos ang lahat sa organisasyon mo, pero di bumabalik ang mga kostumer mo, di ka uunlad. Tama nga naman, di ba?

#2 Matuto sa mga Kabiguan

Sabi ng founder ng Microsoft na si Bill Gates, na mainam na ipagdiwang ang mga tagumpay, ngunit mas mahalang matuto sa mga kabiguan at ito’y pakatatandaan. Sabagay, sa katwirang paulit-ulit mong gagawin ang mga bagay kung saan ka nabigo ay kapareho ng isang hangal na nagnanais na magkaroon ng ibang resulta.

#3 Walang mga Shortcut

Ang bilyonaryong si J. Paul Getty na kilala sa industriya ng enerhiya ay nagsasabing walang napapala na pangmatagalan sa pamamagitan ng pag-shortcut sa maraming bagay. Sa kanyang larangan ng oil and gas (langis) ay nangangahulugan ng kapahamakan s akonting mali bunga ng pagmamadali sa isang proseso na di puwedeng i-shortcut.

#4 Kalimutan ang Perpeksyon

Huwag mong isipin na ikaw ay di mapipigilan sap ag-aangat at ang lahat ng plano ay walang sabit. Ang mas mahalaga, ayon kay Eike Batista, isang bilyonaryong taga-Brazil, ay ang magtagumpay. Kaya kahit na di perpekto ang gagawin mo ang naaayon sa iyong naunang plano. Gawin ang lahat para magtagumpay.

#5 Maging tunay na Entrepreneur

Ang bilyonaryong Amerikano na si John D. Rockefeller ang nagsabing wag mong tahakin ang landas na nilakaran na ng marami. Ang landas na halos walang dumaan ay siya mong pagtuunan ng pansin. Ganyan mag-isip ang tunay na entrepreneur. Magsaliksik at pagbutihin ang pagsisikap hanggang magtagumpay ka.

#6 Wag mong pigilan ang iyong sarili

Ayon kay Mark Zuckerberg ng Facebook, ang pinakamalaking pagtaya sa negosyo ay ang di pagtaya mismo. Kung walang pagtayang gagawin, walang tagumpay na matatamo, di ba?

Kaya wag mong pigilan ang sarili mo sa mga nais mong nais makamit na tagumpay sa larangan ng pagnenegosyo. Tumuloy ka lang na may kasamang pagdarasal at pananampalataya, magiging ayos din ang lahat.

#7 Enjoy ka lang

Sa dulo, hindi ang pagkamal ng salapi o kayamanan ang dapat mong rason sa pagnenegosyo. Dapat, mahalin at mag-enjoy sa ginagawa. Yan mismo ang sinabi at ginagawa ni Tony Hsieh na founder ng matagumpay na online na negosyong Zappos sa Amerika. Kapag nagtagumpay ka na kasi, at pumasok na ang yaman, makikita mo na di na pera ang nagpapagulong sa negosyo kundi ang ibang mga bagay na nagpapasaya sa yo.

#8 Magbigay pabalik sa iba

Sa pagnenegosyo, dapat balanse ang lahat. Ayon kay bilyonaryong negosyante na si Chuck Feeney, ang pagbalanse sa mga ganitong bagay ang mas mahalaga – pamilya, negosyo, and oportunidad para mag-aral at magturo.


Para sa akin, ang balanse sa lahat ng bagay ay siyang mas mahalaga. Ang pagiging matagumpay sa negosyo ngunit pagkabigo sa mga relasyon at pamilya ay nagbabale-wala sa tagumpay sa negosyo.

sa lahat ng bagay, unahin ang Diyos at pamilya.

Si Homer Nievera ay isang technopreneur. Maaari siyang makontak sa email niya na chief@negosentro.com

business donald trump

10 Tips ni Donald Trump para sa Matagumpay na Negosyo

ni Homer Nievera, CDE, CVM | Sa pagbungad ng huling sangkapat (quarter) ng taon, marahil maraming negosyante ang nasa panahon ng repleksyon kung paano pa niya palalakasin ang kanyang benta. O marahil, ang mga nagnanais magnegosyo sa susunod na taon nama’y naghahanap ng mga tips upang maging matagumpay sila.

Sa mga susunod na Lunes, ibabahagi ko ang mga tagumpay-tips ng mga kilalang tao sa buong mundo. Marahil, makakatulong ito sa perspektibo ng isang startup na negosyo o sa mga nasa kalagitnaan na ng pagnenegosyo.

Simulan natin kay Donald Trump, na nakilala bilang matagumpay na negosyante bago pa maging president ng USA.

#1 Wag gawin ang bagay-bagay para lang sa pera

Noong nagsisimula si Donald Trump sa kanyang mga negosyo, di kaila sa iba na ang ama niya din ay negosyante. Kaya naman sa totoo lang, di na kailangan pang bumuhos sa pagnenegosyo si Trump, di ba? Ngunit ang tawag ng pagnenegosyo niya ay dahil na din kailangang ipagpatuloy niya ang legasiya ng kanyang ama. Yun nga lang, nahigitan pa niya ito. Kaya ang paghangad sa pagpapatuloy ng legasiya ng kanyang ama ay nagresulta sa pagkakaroon ng mas marami pang pera dahil sa kanyang pokus.

#2 Wag na wag kang bibitaw

Sa dami ng napagdaanang pagkabigo ni Trump, bumangon pa din siya. Itong ganitong saloobin ang naging susi ni Trump para malagpasana ang lahat ng hadlang at nagtagumpay. Alam niya kasing dapat lang niya itong pagdaanan.

#3 Wag kaligtaan ang mga detalye

Paniniwala ni Trump na ang buhay – at pagnenegosyo — ay nangangailangan ng pagtalima sa mga detalye. Para sa kanya, ang pag-iwas sa pagsilip sa mga detalye ay maaring maging multo mo sa mga darating na panahon.

#4 Laging tumutok sa mahahalagang trabaho

Noong mga kalagitnaan ng 1990’s bumagsak ang merkado ng real estate sa Amerika. Kilala si Trump sa larangan ng negosyo dito gaya ng Trump Towers at iba pa. Isang gabi, nais makapanoon ng isang palabas sa Broadway (New York) ni Trump. Noong gabi ding iyon, may isang malaking kontrata na kinaharap ni Trump at ibinilin sa ilang tao niya para tapusin ito, sa halip na siya na mismo ang tumutok. Di nila nagawa ang trabaho. Kinabukasan, bumagsak ang merkado at nalugi siya.

#5 Kumuha ng magagaling na empleyado

Ayon kay Trump, madaling magpaalis ng mga di nagpeperform na empleyado. Pero mahirap maghanap at magpanatili ng magagaling na empleyado. Kaya naman, kapag nakakita ka ng magagaling na empleyado, siguraduhing maalagaan mo sila at maiaangat sa susunod pang mataas na antas.

#6 Magtrabaho ng husto

Kailangan pa bang i-memorize yan? Alam naman na natin na ang taong tamad ay walang maayos na kinabukasan. Kaya wag mag-antay ng bukas kung nasa harapan na ang trabaho. Sani Trump, may kilala siyang nagsabi sa kanya na “The harder I work, the luckier I get.”

Tama nga naman. Magsipag at ikaw ay mabibiyayaan.

#7 Sundan ang iyong pakiramdam o sinasabi ng iyong puso

Sabi ni Trump, di laging utak mo ang gagamitin mo sa pagnenegosyo. Kung minsan, gamitin mo din ang iyong pakiramdam (o instinct). Madalas kasi sinsabi na ng magulang o mga kaibigan mon a wag gawin ang isang bagay, pero sa yo, tila tama nga ito. Sa ganang akin, ipagdasal mo ito. At yun marahil, ang tinatawag na tamang pakiramdam.

#8 Magtiwala sa sarili

Ang kalaban mo ay lagi ang yong sarili. Madalas, ang mismong dahilan ng pagkabigo ay ang di mo pagtiwala sa mga nararamdaman mo at sa mga dapat mong naging desisyon. Sabi ni Trump, sa huli, ikaw lang naman ang magdurusa kung di mo pinaniwalaan ang iyong sarili. May kinalaman din ito sa pag-pokus sa trabaho at sa pagnenegosyo na nnagangailangan ng lubos na tiwala sa iyong kakayahan.

#9 Maging abala

Ayon kay Trump, ang maraming “kalat” sa mesa ay indikasyon na ang tao’y maraming pinagkaka-abalahan. Kapag abala ka nga naman, wala kang panahong gumawa ng kalokohan. Kung di masadong abala, mag-aral o magsaliksik ka man lang. Simple!

#10 Mahalin ang ginagawa mo

Isipin mong ginagawa mo ang isang bagay na asar na asar kang gawin ito. Ano’ng pakiramdam mo? Magagawa mo kaya ito ng tama?

Ayon kay Trump, kapag mahal mong gawin ang isang bagay, lalago ito. Yan ang isang negosyong dapat mong gawin, iyong nagpapasaya say o lagi na tila di ka nagtra-trabaho, di ba?

Masaya kong magsulat at maglathala ng mga makakatulong sa maraming tao. Yan ngayon ang negosyo ko. Mahigit 30 ang aking inilalathalang blogs (o websites) na binabasa ng mahigit na 5M tao sa buong mundo.

Ka-negosyo, wag mong kalimutang pasalamatan ang Diyos sa lahat ng biyayang natatanggap. Lahat yan, kahit tila pagkabigo ay blessings.

Si Homer Nievera ay isang technopreneur. Maaari siyang makontak sa email niya na chief@negosentro.com

Libreng Marketing ng Isang SME

3 Simpleng Paraan Para sa Libreng Marketing ng Isang SME

ni Homer Nievera, CDE, CVM | aituturing ba ang negosyo mo bilang isang SME? Sabihin na lang natin na kaya ka nagbabasa ng pitak na ito ay dahil nais mong matutunan ang mga bagay-bagay bilang isang negosyante sa kategoryang ito. Kung ganun na nga, narito ang mga tips ko para mai-marekt ka nang maayos.

#1 Email Marketing

Sa panahong teknolohiya, di pa rin maluluma ang paggamit ng email. Sa pagbukas ng mga account sa social media man o sa banko, mahalaga ang email, di ba? Kaya naman kung may listahan ka ng mga kostumer mo o kaya’y mga target mong kostumer, maaari ka ng magsimula gamit ang mga email nila.

Tandaan lang na di basta-basta ang nilalaman ng isang email. Dapat tandaan na personal ang paggamit nito kaya ang pangalan ng kostumer ay dapat na binabanggit, sa una pa lamang. Puede na din ang Mr./Mrs. o anumang titulo gaya ng Atty., Engr., at iba pa. Paggalang sa tao na tinatarget mo ang gamit ng mga titulong ito.

Ang susunod na laman ng email mo ay ang pagpapakilala sa kumpanya mo. Dapat, sa loob ng tatlong pangungusap, maiintindihan na nila kung sino ka at ano’ng ginagawa mo. Ang isusunod agad na laman ng email ay ang pagbanggit ng maaaring problema ng kostumer at paano mo ito maaayos. Sa dulo, magpasalamat ka at humingi ka agad ng appointment.

#2 Social Media

Kung may email ka man o wala ng kostumer, sunod mong ayusin ay ang Facebook Page mo o anumang account mo sa social media. Tandaan na di personal na account into kundi isang Business Account. Dahil na din mas maraming features kang magagamit kung pang negosyo ang gagamitin mong account.

Ang maaaring dahilan sa pagbuo ng social media account ay ang posibildad na may mas ma-target kang wala naman talaga sa listahan mo ngunit kapaerah ng mga iba mo ng kostumer. Kaya kasing ma-target ito sa pamamagitan ng tinatawag na “preferences” na ayon sa datos ng social media gaya ng Facebook.

Ang unang paggamit ng social media ay tinatawag na Customer Service – o serbisyo para sa kostumer. Mas mabilis ang pagsagot lalu na’t sa Comments o Messenger nagpunta ang kostumer.

Kung sa sales (o pagbenta) mo naman gagamitin ang social media, di madali itong gawin. Ang madalas kong ginagawa ay ang pag-boost ng mga post. Subukan mo to. Halagang 40 pesos lang naman kada boost ng post.

#3 Networking

Ang networking o ang pagkikita-kita ng mga taong maaaring may pangangailangan sa isa’t isa ay nangyayari pa rin ngayon kahit maraming nasa social media? Bakit? Kasi mas mabilis mong ma-close ang isang negosyo kung kaharap nyo ang isa’t isa. Mas mabilis kasing nabubuo ang tiwala sa isa’t isa.

Paano ba sinisimulang ang networking? Madali lang ito. Kung may mga organisasyon ang ginagalawan mong negosyo, ang pagsapi man at ang pakikisalamuha sa mga ka-industriya mo ay simula na ng networking.

Sa mga pagtitipon, siguraduhing may dala kang Business Cards (tarheta). Ito kasi ang madalas na nagpapalitan sa isang Networking Event. Hanapin ang mga skeydul sa ibang ibang anunsyo gaya ng Facebook o Instagram o Twitter. Sa Internet, mas malawak mo itong masasaliksik.

Tandaan na di naman mahirap magsimula sa marketing bilang isang SME. Kailangan lang na lagi kang nag-aaral. Samahan mo ng dasal at umpisa na an patungo sa tagumpay.

Si Homer Nievera ay isang technopreneur. Maaari siyang makontak sa email niya na chief@negosentro.com

david almirol multisys

4 na Bagay na Natutunan Ko sa Isang Dating OFW na Bilyonaryo na Ngayon

ni Homer Nievera, CDE, CVM | Marahil marami sa inyong sumusubaybay sa pitak ko na OFW, dating OFW o kapamilya ng isang OFW. Pangarap natin ang makaraos at yumaman. Si David Almirol ay isang dating OFW. Probinsiyanong maituturing na tubong Isabela.

Nadestino siya sa isang malayong bansa sa Middle East at nagtrabaho sa kampo ng mga Amerikano bilang IT support. Ang mga naging boss nyang Amerikano ay nagturo sa kanya ng mga iba-ibang klase ng patungkol sa IT at ditto niya nasimulan ang mangarap na magkaroon ng sariling negosyo.

Nang makauwi na si David sa Pilipinas, di niya nakalimutan ang mga naituro sa kanya at nagsimulang unti-unting buuin ang kanyang pangarap.

Kamakailan, binili ng PLDT Group ni Manny V. Pangilinan (kilala sa MVP) ang parte ng kanyang negosyo na Multisys sa halagang 2.15 Bilyong Piso. Bilyonaryo na si David.

Paano niya ito nakamit at patuloy na nakakamit? Ito ang natutunan ko sa kanya sa pakikipag-usap at interaksyon sa kanya:

#1 Maging bukas sa kaalaman

Nang mapunta sa ibang bansa si David, di naman siya ganun kabihasa sa IT. Marunong siya, oo. Pero paano ito negosyohin, di pa niya ito kabisado. Kaya naman nang tinuturuan na siya ng mga naging boss nyang Amerikano, pilit niyang pinag-aralan ang lahat ng itinuro sa kanya. Di lamang basta kaalamang IT ang kanyang pinag-aralan kundi pati na rin ang pakikipagsalamuha sa iba’t ibang mga tao. Ang pagiging bukas ni David sa kaalaman ang naging susi para lalo siyang matuto pa.

#2 Alamin ang pangangailangan ng iba

Lahat naman ng mga tao, lalo na ang mga negosyante, ay may kanya-kanyang pangangailangan. Para sa kanila, problema ang mga ito. Ang abilidad upang malaman ang soluyon sa mga ito at maisakatuparan para sa mga nangangailangan nito ay susi sa tagumpay sa negosyo. Nalaman ko kay David na sa kanyang pagnenegosyo, madalas nyang binabasa ang balita ukol sa pangangailangan ng mga kumpanya sa larangan ng IT systems. Dahil magagaling ang mga tauhan niya, gagawin na ni David ang mga IT systems na ito habang nag-bi-bidding pa lang ang mga nais makakuha ng proyekto. Kaya naman kung sino man ang manalo sa bidding, lalapitan na ni David ito at i-offer ang nagawa na nila sa murang halaga. Siyempre, wala nang hirap ang nanalo at may negosyo na agad si David. Winner di ba?

#3 Lahat kaibigan

Si David ay pala-kaibigan sa buhay at negosyo. Di siya gumagawa ng kaaway kundi kaibigan. Ang prinsipyong ito ay makikita sa mahigit 47,000+ na payment partners ng kanyang kumpanya. Halos lahat ng kilalang kumpanya na may kinalaman sa online payments ay tinaguriang partners ni David. Mas mahalaga sa kanya na buksan ang linya ng pagsasama-sama kesa gumawa ng mga kalaban. Para kay David, lahat dapat panalo.

#4 Di Paglimot sa pinagmulan

Sa isang pagtitipong naimbitahan si David ng isang mataas na opisyal ng pamahalaan, ipinakilala sia ng opisyal kay Manny V. Pangilinan na pinuno ng PLDT Group. Sa kuwento mismo daw ni MVP, nagulat at natuwa siya sa buhay OFW ni David at kung paano niya naitayo at napalaki ang Multisys. Nung mga panahong iyon, di kilala ang kumpanya ngunit Malaki at malawak na pala ang sakop ng negosyo nito. Mula sa unang pagkikita nila, nabuo ang pagpasok ng PLDT Group sa Multisys at nangyari na ang bilyon-bilyong transaksyon dito.

Sa buhay nating mga Pilipino, marami mang dagok ang dumating, ay nakakatayo pa rin tayo. Wag natin isantabi ang mga karanasang ito dahil ang mga ito ang susi at gagabay para tayo magtagumpay bilang negosyante. Magsimula sa maliit. Lakihan ang pangarap. Manalig sa Diyos.

Si Homer Nievera ay isang serial technopreneur at makokontak sa chief@negosentro.com

Pinoy Entrepreneur

Isang Araw sa Buhay ng Isang Pinoy Entrepreneur

ni Homer Nievera, CDE, CVM | Noong Biyernes ng hapon, nagkita kami ng isang batang entrepreneur na aking mine-mentor. Napansin ko na magkasunod na araw ko na itong ginagawa sa loob ng isang linggo. Sabi nga ni Jack Ma, ang bilyonaryong founder ng Alibaba, pagdating mo daw ng singkwenta anyos, legasiya na daw ang iyong gagawin sa pamamagitan ng pagtututro o pag-mentor sa kabataan.

Kaya naman naisip kong ibahagi sa mga sumusubaybay ng aking pitak ang pagsilip sa isang araw sa buhay ko bilang Pinoy entrepreneur. Narito ang aking salaysay.

Saan Ako Nagsimula

Nagsimula ako sa pagnenegosyo noong elementarya pa lang ako sa Don Bosco Makati. Nagbebenta ako ng Chocnut sa mga kaklase at nagpaparenta ako noon ng komiks (Marvel, DC etc.). Ginagawa ko ito tuwing hapon kung saan maraming tumatambay na estudyanteng nag-aantay ng sundo.

Noong high school, nagsimula akong magbenta ng mga magazine subscriptions at pagdating nang kolehiyo, nag-prodyus ako ng mga concert.

Nagtrabaho din ako sa mga kumpanya gaya ng mga ad agency at malalaking multinational hanggang sa mapadpad akong uli sa media kung saan mas nagustuhan ko hanggang sa dumating ang Internet. Nagtrabaho ako sa global team ng Friendster at Multiply na naging simula ko sa pagnenegosyo online. Nagtayo ako ng negosyo sa Amerika hanggang sa maibenta ko ito at umuwi sa Pinas upang makatulong sa mga startups.

At heto ako ngayon, nag-publish ng 20+ na blogs na binabasa sa buong mundo. Nakabase sa abroad ang aking mga blogs at dahil sa Internet, puwede akong magtrabaho kahit saan.

“Almusal Namin ni God”

Nagsisimula ang aking araw sa tinatawag kong “Breakfast with God.” Ganun nga talaga ang ibig sabihin nun. Nagtitimpla ako ng kape at kasama ang isang maliit na pakete ng biskwit ay nagdarasal sa harap ng aming altar. Sa iba, maaaring meditasyon ang tawag nila ngunit sa ganang akin, sinisimulan ko ang araw ko sa pagdarasal.

Ganito ang una kong gawain sa unang yugto ng aking araw. Inilalatag ko sa Diyos ang lahat ng aking gagawin sa buong araw at humihingi ng basbas at direksyon.

“Projects List”

Matapos ang aking simpleng almusal, sumasalang na ako sa computer ko, habang katabi ang cellphone. Una kong sinisilip ang listahan ng mga proyekto kong tumatakbo at tinitingnan kung may miting ako sa araw na yun.

Iniisa-sa ko ang mga proyekto at tinitingnan ang mga dapat matapos sa araw na yun.

Koordinasyon

Matapos kong mai-plano ang araw ko sa pagtingin sa mga nakasalang na proyekto at pag-alam sa mga priyoridad, agad akong nag-coordinate sa mga taong kinauukulan sa mga proyekto.

Dito gumagana ang lahat ng gamit kong teknolohiya sa pag-coordinate mula sa Viber, Facebook Messenger, WhatsApp, Zoom, Skype at Email. Lahat yan ay nagagamit ko depende sa mga kausap ko.

Ang mga tao ko ay naka Viber at Messenger panigurado habang naka-abang sa kanilang mga email. Sa mga kausap ko abroad, WhatsApp, Zoom at Skype and madalas na gamit namin bukod sa Email.

Buong araw nangyayari ang koordinasyon ko.

Kapag naman ako nasa miting, patuloy ang gulong ng koordinasyon dahil palaging may nakakopyang Project Manager sa mga proyekto para masagot agad ang kaya naman nilang sagutin. Makakaantay naman ang ibang gawaing pang akin lamang.

Pagtatapos

Di tiyak ang oras ng pagtatapos ko sa trabaho sa isang araw. Ngunit kapag patapos na ako, inililista ko sa isang notebook ang mga nangyaring kailangang ausin pa kinabukasan at sa susunod pang mga araw.

Sa totoo lang, di naman talaga natatapos nang tuluyan ang mga gawain sa isang araw lamang. Ngunit kailangan mo din magpahinga at magkaroon ng oras sa pamilya.

Dahil kami na lang ng asawa ko ang ang madalas na magkasama sa bahay, Netflix ang aming libangang magkasama. Siyempre, may panahon din akong magluto na siya kong gawaing panghimagas sa trabaho.

Bago matulog, balik ako sa pagdarasal. Dito naman, pasasalamat sa Diyos ang aking dasal.

Ikaw, paano ang isang araw mo bilang entrepinoy?

Si Homer Nievera ay isang technopreneur. Maaari siyang makontak sa email niya na chief@negosentro.com

Pagkakitaan ang Blog

4 na Paraan para Pagkakitaan ang Blog (o Social Media)

ni Homer Nievera, CDE, CVM | Marahil marami ka ng pagkakataong nakakaalam ng mga taong kumikita sa kanilang pag-blog, mula sa pagsusulat, pag post sa social media, hanggang sa pag video. Nag-iisp ka na din sigurong gumawa ng sarili mong blog o vlog pero di mo alam paano ba magsimula. Tara, kuwentihan kita.

#1 Alamin kung saan ka mas magaling

Iba-iba kasi ang paraan ng pag-blog gaya ng nasabi ko sa una. Kung mahabaang pagsusulat ang kaya mo — tagalog man o ingles — magbukas ka muna ng blog sa Blogger o sa WordPress. Ang paggamit ng isa sa mga ito ang panimula sa paglalagak ng iyong mga kaalaman, kuwento o repleksyon. Kung maiigsi lang ang nais mong ilathala, sa Facebook o Twitter o Instagram ka magsimula. Mas mainam kung may kasama g larawan ang mga post mo dito. At kunv mas ok sa yo ang video, sa Youtube ka magsimula.

#2 Alamin ang panggagalingan ng kita

Di pare-pareho ang kitaan sa mga platapormang nabanggit ko sa #1. Depende din ito sa panggagalingan ng kita. Sa Youtube, sa mga ads mula sa Google at Youtbe nanggagaling ang kita. Naghahatian lang kayo sa kita (20% ang sa yo). Kapag marami ka ng subscribers sa channel mo, lumalapit na ang mga corporate sponsors. Sa Facebook at Instagram, mas umaasa sa sponsors ang kitaan dito. Sa Facebook videos, meron ding kitaan mula sa revenue-sharing, pero mas ok pa din sa YouTube. Sa blogging naman sa Blogger or Blogspot, sa Google Adsense kumikita. Sa WordPress naman, puwedeng kumita sa Google Adsense at sa mga tinatawag na advertising networks.

#3 Palaguin ang followers o subscribers

Sa kahit na ano’ng klase ng blog (o social media),  ang traffic o dami ng mga followers o subscribers ang pinagmumulan ng advertisers o sponsors. Kaya naman ang dapat mong gawin ay ang iba’t ibang paraan ng marketing. Di ko man mailalahad ang lahat ng paraan dito sa pitak na ito, simulan mo sa paggamit ng Facebook sa promotion. Bakit? Kasi ang Facebook ang may pinaka saktong pamamaraan sa paglagay teksto, larawan, video, at links. Mas mainam ding mag boost ng post sa halagang 40 pesos para mas mabilis ang mag angat ng followers.

#4 Pagkuha ng partners

Sa ngayon, ang Negosentro.com na blog ko ang pinakamatagumpay sa.mga 30+ blogs ko. Lumago ito mula 8 taon na ang nakakaraan dahil sa pagkuha ko ng mga partners mula sa mga nagsusulat (contributors) hanggang sa advertisers. Ang Facebook Page naming mag asawa na He Said she Said Philippines na may mahigit 400,000 followers ay nagtagumpay din dahil sa parehong paraan. Buksan mo ang pinto sa mga partners na silang tutulong sa yong palaguin ang followers at advertisers mo.

Ang mahalaga sa lahat ng ito ay magsimula ka sa  pagtuklas kung ano ang kaya mong ibahagi sa mundo sa pamamagitan ng blog at social media. Gawin mo tong passion mo. Kasunod na ang kumita para dito.

Si Homer Nievera ay isang serial technopreneur at makokontak sa chief@negosentro.com

5 Aral sa Pagtatayo ng Negosyo Mula sa Kitchen Hub

ni Homer Nievera, CDE, CVM | Noong Biyernes, habang nagbabalak na sanang umuwi mula sa SM City Sucat, napadaan kami ng anak ko sa gitna ng mall kung saan may mga kiosk ng iba’t-ibang uri ng pagkaing gawa ng malikhaing mga Pinoy. Nakita ko ang Kitchen Hub, na tindahan ng mga nakaboteng Gourmet Tuyo na paborito naming mag-asawa. Nagbabakasakali akong meron silang Gourmet Daing na nasa bote at ang tumambad sa akin ay ang iba’t-ibang klase ng Gourmet Tuyo, Daing at iba pa na iba’t-ibang mantika ang ginamit.

Habang bumibili ako, tinanong ko na din ang mga binatang nagtitinda na sila pala’y mga anak ng may-ari na si Joy Dabu. Iniwan ko ang tarheta ko dahil naisip ko silang maisulat sa isa kong online publication.

Nang kami ay magkausap noong Sabado nang gabi, marami akong natutunan kay Gng. Dabu, na isang dating empleyado at napunta sa pagnenegosyo nang di daw sinasadya. Eto ang kuwento niya na nakalubid sa mga aral na kanyang ibinahagi:

gourmet tuyo kitchen hub

Pinaka-paborito ko ang Gourmet Tinapa at Gourmet tuyo

#1 Walang aksidente sa pagpasok sa negosyo

Si Gng. Dabu ay may anak na nagkasakit, at eto ang dahilan kung bakit tumigil siya sa pagtrabaho upang matutukan ang pag-aalaga dito. Ang asawa niya ay OFW noong mga panahong iyon. Naikuwento ni Gng. Dabu na sa paghahangad na kumita upang matustusan ang kanilang pangangailangan sa araw-araw, kung anu-anong negosyo ang kanyang naisip. Dahil matagal siyang empleyado at walang ibang alam kundi ito, di na muna siya nagpumilit makipagsapalaran. Ngunit nagsimula siyang magkaroon ng inspirasyon sa pamamagitan ng kanyang mga panaginip tungkol sa negosyong Gourmet Tuyo. Di lang isang beses ito raw nangyari. Kaya naman naisipan niyang magsaliksik ukol sa ganitong produkto.

Ang aral dito ay ang di pagbale-wala sa inspirasyon. Ayon kay Gng. Dabu, nagbunga ang kanyang pagdarasal at dito niya iniugnay ang pagsimula ng Kitchen Hub.

#2 Magsaliksik nang husto

Dahil na din sa wala siyang kaalaman sa pagnenegosyo, lalu pa’t kaugnay sa papasukan niyang Gourmet Tuyo, nagsaliksik si Gng. Dabu nang husto. Mula ito sa pagluluto, pagtimpla at paggamit ng mga organic na sahog para sa panlasa at pagpapatagal sa bote, nagsaliksik siya. Pumunta pa nga si Gng. Dabu sa DOST para tulungan siya sa pormulasyon ng kanyang produkto.

Ang aral dito ay ang walang katapusang pag-aaral para sa ikaaangat ng negosyo.

#3 Sipag at Tiyaga

Ang dalawang salitang ito ang agad na naibulalas ni Gng. Dabu nang siya’y aking tanungin kung ano ang higit niyang ginawa bukod sa pagdarasal. Wala naman talagang tatalo sa sipag at tiyaga para umangat ang negosyo, di ba? Naikuwento kasi ni Gng. Dabu na nagsimula siya sa paglalako sa mga kaibigan at kapitbahay. Ang patuloy na paghahanap ng tamang sahog, bote, packaging at labels ang kanyang naging higit na puhunan sa negosyo. Nagbunga naman ito, at dahil sa aral na – sipag at tiyaga – di ba?

#4 Mahalaga ang papel ng kapamilya

Noong nagsisimula pa lang si Gng. Dabu sa Kitchen Hub, ang kanyang pamilya ang naging haligi, sandigan at katulong sa pagbuo ng konsepto ng produkto. Mula sa pagtikim at pagbenta, hanggang sa pagdamay sa kanilang mga pinagdadaanan ang mga mahahalagang bagay kung bakit nagtagumpay sila sa kanilang negosyo.

Ang mahalagang aral dito ay ang di pagbale-wala sa halaga ng pamilya sa iyong pagnenegosyo. Para sa kanila rin yan, di ba?

#5 Tuloy-tuloy lang para sa mas malaki pang tagumpay

Sa aking panayam kay Gng. Dabu, nabanggit niya na nais niyang makarating sa iba’t-ibang bansa ang Kitchen Hub na Gourmet Tuyo at iba pang produkto. Di kasi siya tumigil sa paglalako at ngayon naman ay ang pagbukas ng kiosk sa SM City Sucat. Nang matanong ko siya kung meron na siyang online delivery, di naman niya naikaila na di daw siya techy. Kaya naman sinabi ko sa kanya na tutulungan ko siya sa aspetong yun. Ganyan kasi dapat ang negosyante, na patuloy ang paglawak at paglaki ng kanyang nasasaisip na tagumpay.

Wag kang titigil, ka-negosyo. Anuman ang tagumpay (o dagok) na iyong pinagdadaanan at kinakaharap, tuloy lang sa pag-angat at pagbangon. Para kay Gng. Joy Dabu at sa kanyang Kitchen Hub, gogogo lang po! Sumainyo ang Diyos!

Si Homer Nievera ay isang technopreneur. Maaari siyang makontak sa email niya na chief@negosentro.com

Maka-target ng Tamang Kostumer

3 Paraan Para Maka-target ng Tamang Kostumer

ni Homer Nievera, CDE, CVM | Ano man ang iyong negosyo, tiyak na may iba’t ibang uri ng kostumer ang yong nakakasalamuha. Ngunit may ilang uri lamang ng kostumer ang nakakapagdala ng malaking benta sa negosyo mo. Itong mga klaseng kostumer na ‘to ang dapat na tutukan at pagtuunan ng pansin.

Sa tinatawag na Pareto’s Principle, sinasabi na 20% ng iyong mga kostumer ang nagdadala ng 80% ng benta mo. Maaari din sabihing ang 20% ng isang uri ng mga kostumer mo ang nag-aakyat ng 80% ng kita mo. Kung gayun, paano mo malalaman kung sino ang mga ito?

Narito ang ilang tips…

#1 Saliksikin ang datos ng mga benta at kostumer

Ang unang gawain sa masinsin na pagpili ng kostumer na tatargetin ay ang pagsaliksik ng mga datos ng mga benta mo kung saan makikita ang uri ng kostumer na bumili sa yo. Kung online ang bentahan, mas madali itong makikita.  Ngunit kung wala ka pang datos, mas maiigi na yung magsimula kang mangalap ng datos na ito mula ngayon. Kung meron kang “feedback form,”mas ok. Ang mahalaga ay makuha mo ang pangunahing datos gaya ng gender, edad, lokasyon (tahanan), at kung ano ang binili o binibili sa yo. Kapag nakuha mo na ang mga datos na ito, mas madali mong mailagay sa kanya-kanyang kategorya ang mga mamimili mo.

Mula sa mga datos na ito malalaman mo ang porsyento ng mga klase ng bumibili sa yo at kung ano ang binibili at sa gaano kalaking halaga. Ang mga datos gaya ng edad, lokasyon at iba pa ay makakatulong ng malaki upang mapagpare-pareha ang uri ng kostumer sa uri ng mga binibili ng mga ito. Ang lahat ng datos na ito ang magbibigay sa yo ng kaalaman kung paanong promo o marketing ang gagamitin para pabalik-balik sila sa negosyo mo.

#2 Imaginary na Kapihan kasama ang isang imaginary na kostumer

Ang kunwaring pakikipag-kape sa isang kostumer (na imahinasyon mo din!) ang isa sa mga epektibong pamamaraan ng pag target sa isang kostumer mo. Ang tawag ko dito ay ang “Scarcity Thinking” kung saan nais mong sumentro sa iisang kostumer lamang dahil alam mong marami pang tulad ng kostumer na ito. Sa pagtutok sa iisang kostumer na ito mo malalaman ang maraming bagay sa sa kanya mula gender, edad, lokasyon, mga hilig (hobbies), ayaw, hanggang sa mga kasalukuyang pinagdadaanan niya. Maaari mo ding gawing makatotoohanan ang pakikipag-kape sa isang tunay na kostumer na sa tingin mo ay representate ng malaking bilang pa ng mga kostumer mo. Ang paraan ng pagsasaliksik na ito ay epektibo dahil mas ramdam mo ang kanyang sitwasyon, at naiintindihan ang mga rason kung bakit siya bumibili sa yo ng ilang bagay (o serbisyo), at bakit din hindi.

#3 Gamitin ang social media gaya ng Facebook

Ang social media gaya ng Facebook Page ay may mga datos na ang tawag ay “Insights.” Bukod sa “Shop”ng FB kung saan may ilang datos na makikita sa mga kostumer, ang mga FB Ads at FB Posts mo ay may mga katapat na datos kung saan makikita ang pinahahalagahan nila para sila ay mag-like, share o comment. Lalu na kung may link (papuntang website mo) ang mga posts, mas mabilis mapag-aralan ang galaw ng mga kostumer mo at makita ang porsyento ng “conversion”o pagbili nila sa yo.

Isang halimbawa ang pagbilang ng mga nabebentahan mo na nag-pm (personal message) sa FB Messenger. Makikita mo ang “conversion rate”o porsyento ng mga bumili sa yo mula nang nag pm sila. Kunin lang ang datos nila gaya ng bagay na binili at sap ag silip sa kanilang FB ccount, malalaman mon a din ang maraming bagay ukol sa mga kostumer na ito.

Sa dulo, ang mahalagang gawin ay pag-aralang mabuti ang mga kostumer mo na masasabing may halaga sa negosyo mo. Hindi po tsamba-tsamba ang bentahan. May datos po dapat para di masayang ang pera at pagod sa marketing mo.


Si Homer Nievera ay isang technopreneur. Mag email lang sa kanya ng mga katanungan ukol sa pitak na ito sa chief@negosentro.com.

Palaguin ang Negosyo

Palaguin ang Negosyo sa 5 Paraan na Ito

ni Homer Nievera, CDE, CVM | Nais mong palaguin ang negosyo mo ngunit di ka sigurdo paano ‘to gagawin?

Narito ang limang tips ko upang makatulong sa pagpasya paano ito magagawa. Tara!

#1 Pasukan ang isang Kilalang Merkado

Lagi nating sinsabi na ang mga milenyal ang susunod na malaking henerasyon na syang nakaposisyon upang maging malaking merkado sa ngayon. May ginagawa ka ba para mapasukan ang merkado o niche na ito? Magsaliksik kung ano ang mga produkto o serbisyo na makakaakit sa merkadong iyong nais pasukan. Tingnan ang mga kumpetisyon na nandyan na. Sa pag-aaral mo ng mga bagay na ito malalaman kung paano mo magagawang ayusin ang negosyo mo at palaguin ito lalu na kung nariyan na pala ang mga mamimili, di ba?

#2 Palawakin ang Merkado

Kung napasukan mon a ang merkadong ginagalawan mo sa ngayon, baka naman panahon na upang palawakin ang area na iyong ginagalawan? Isang halimbawa ay ang negosyong hamburger kung saan ang pangunahing kostumer mo ay kabataan. Kung lalagyan mo ng mga salad o mas magulay na hamburger sandwich, maaakit mo ang mga 40’s pataas o kaya ang mga health-conscious. Kung maliit na say o ang merkadong ginagalawan mo, palawakin ang sakop ng serbisyo o negosyo. O kaya ay sa ibang lugar ka naman magtayo.

#3 Refferals

Madalas marinig ang salitang “Referral” sa mga negosyong insurance, MLM at direct selling. Dahil na din ang pag-endorso say o ng ibang tao patungkol sa binebenta mo ay napakalaking bagay. Ito din ay isa sa paraan ng paglago ng negosyo mo. Kaya nga nauso ang pagkuha ng kilalatao o artista sap ag-endorso ng negosyo dahil mas mabilis makauha ng tiwala ng ibang tao dahil dito. Gumawa ka ng referral-program simula sa iyong mga empleyado at tungnan paano ito makakatulong sa yo. Lagyan mol ang ng insentibo sa bawat ma-refer nila sa yo.

#4 Niche Marketing

Ang isang “market niche” ay ang mas masinsing pagtuon sa isang merkado mo. Gaya ng pagtuon sa mga milenyal, puede mo pang tingnan ang “niche” (o mas focused na merkado) gaya ng mga babaeng milenyal na nakatira sa mga condo. Maaring mas maliit ang merkado na ito ngunit mas madaling pagmulan ng benta at unti-unting palakihin pa. Ang mahala, masinsin mong pagtutuunan ang mga bagay na maaring magbenta ng mga produkto o serbisyo mo sa kanila. Dyan ka magsimula kasi mural ang ang marketing.

#5 Palawakin ang Pagsaliksik sa Merkado Mo

Minsan kasi, kailangan mol ang saliksikin pang maigi ang merkadong ginagalawan mo ngayon bago ka pa lumabas ditto. Gamitin ang Google at Facebook sa panimula ng pagsaliksik dahil meron silang mga metrics na magagamit mo na agad. Kumunsulta na rin sa mga eksperto sa marketing para mas mabilis mong maituon ang plano patungkol dito.

Sa lahat ng bagay, di tsamba-tsamba ang paglago. Pag-aralang mabuti ang mga hakbang, samahan ng dasal, at ikaw ay lalago!

Si Homer Nievera ay isang digital evangelist at founder ng Negosentro.com na tumutulong palawigin ang kaalaman sa Internet at teknolohiya para maiangat ang kabuhayan ng mga Pilipino. Kung may katanungan, magpadala ng mensahe sa email@negosentro.com.