Maging Mas Epektibo ang pag Work from Home Mo

10 Tips Para Maging Mas Epektibo ang pag Work from Home Mo

ni Homer Nievera, CDE, CVM | 10 Tips Para Maging Mas Epektibo ang pag Work from Home Mo | Kumusta ka-negosyo? Sa panahon ng pandemya, mas pinili ng mga tao at ng mga negosyante ang mag work-from-home. Kaya naman sinaliksik namin ang iba’t-ibang mga payo ng mga matagumpay na entrepreneur at mga nagtatrabaho sa kanilang tahanan. Tiningnan natin ang kanilang mga gawain at kagamitan para maibahagi sa inyo.

Tara na at matuto!

#1 Pagbabago ng Mindset

Ito marahil ang pinaka-karaniwan sa lahat nang nabasa ko at napanood, gayundin sa mga nakausap kong mga entrepreneur. Ang pagkakaroon ng panibagong perspektibo ang unang kailangan mong magkaroon upang maka-adjust ka sa panibagong setup.

Narito ka na sa New Normal na tinatawag. Matagal-tagal ang panahong lilipas bago bumalik tayo sa dati hangga’t walang bakuna sa Covid 19 virus. Maraming mababago, gaya nang kawalang ng mga ka-opisina o kaya’y ang naghahalong kapaligiran ng trabaho at bahay. Bago na ang lahat. Tanggapin mo ito.

#2 Permanenteng lugar

Ang unang gagawin mo ay ang maghanap nga isang maayos na lugar na tatawagin mong opisina mo. Maaring isang lamesa lang o isang buong kuwarto. Kung saan man o anuman ang puwestong ito, dapat maayos mong maitatawid ang pagtatrabaho mo. Tahimik dapat at di ka magugulo. Kung tutuusin, ang sala ay di tamang lugar ng opisina dahil lahat ng distraction ay nandun.

#3 Pag-invest sa maayos na kagamitan

Ang pangunahing kagamitan mo ay ang PC o laptop. Ito ang pangunahing magiging kasama mo sa pagtatrabaho. Kung ang kumpanya mo naman ay nagpadala ng magagamit mo, mas ok. Basta siguraduhing di pipitsugin kasi wala kang mahihingan kaagad ng tulong para ayusin ito.

Bukod sa kagamitan, nariyan ang wifi connection. Pumili nang naayon sa pangangailangan. Dahil nasa bahay ka at malamang naka-Netflix ka na, baka kailangan mo nang i-upgrade ang serbiso mo. Mas mainam kasi na di bababa sa 10 mbps kas inga may kaagay ka na sa paggamit, lalu na’t may mga naka-online learning kang kasabayan.

#4 Kumportableng upuan, mesa at iba pa

Ilang oras ba ang gugugulin mo sa iyong trabaho? Kung mga walong oras yan, isipin mo ang gagamitin mong mesa, upuan, ilaw at kung anu-anu pa. Dapat kumportable ka. Kung kailangan mo ng tanim sa mesa mo, gawin mo. Tandaan mo na kung ano ang meron ka dati sa opisina mo, may rason yun.

#5 Tamang oras nang pagtatrabaho

Kung walong oras ang dating ginugugol mo sa pagtatrabaho, ganun din lang dapat kung work-from-home ka.

Sa totoo lang, napakahirap gawing simpleng walong oras ka lang magtatrabaho dahil makikita mon a mas relax ka naman, iwas trapik, at mas kumportable ang lugar mo.

Ngunit di rin maganda sa kalusugan ang nakababad sa trabaho.

#6 Focus, focus, focus.

Dahil nga nasa bahay ka, maraming distraction ang makakasalamuha mo. Kailangan mong mag-focus sa gawain at piloting iwasan ang mga baga namagpapalayo sa yong trabaho. Siyempre, ilang hakbang lang kasi ang kuwarto. Puede kang matulog, di ba? O kaya’y ilang click lang, nasa Youtube ka na Netflix. Wala kasing ibang sisilip sa yo.

Magkaroon ka ng focus at mag-commit ka dito kung naisi mong maging produktibo. Sa isang banda, alamin mo ang mga bagay nag magtutulak say o na maging mas produktibo. Ikaw mismo ang makakaalam nito.

#7 Pag-update ng iyong listahan ng mga gagawin

Kung meron kang to-do list na tinatawag, i-update mo ito bawat umaga. Mas magkakaroon ka ng maayos ng pagplano ng mga gawain mo sa buong araw. Dahil dito, mas magiging produktibo ka dahil tila isang checklist lang ito ng mga gagawin mo.

#8 Pagdebelop ng regular na Gawain sa umaga

Kung may karaniwan kang gawain  o routine na tinatawag, mas ok. Isa sa normal na routine ko sa umaga ay ang paggawa ng kape at tutuloy ako sa altar para sa umagang dasal at kape. Tapos nun, bubuksan ko na ang PC at mag-scroll sa cellphone ng iba’t ibang mensahe. Magsisimula na nun ang trabaho ko.

Ikaw, ano ba ang normal na gawain mo na siyang magtutulak na gumanda ang umaga mo at maging maayos ang simula ng pagtatrabaho? Kung ano ang magandang routine na nakukuha mong gawin, sundan at i-improve mo pa. Kaya mo yan.

#9 Ehersisyo

Kung may routine ka na, dapat kasama ang ehersiyo. Ako kasi, may kaunting stretching ako at ilang gawaing pang-ehersisyo. Pati ng yung “Walk with Leslie” at pagbibisikleta, nagagawa ko. Ang paborito ko ay ang mga gawaing bahay na kasama sa mga routine ko.

Basta, ang mahalaga ay ang oras upang maging mas maayos ang kalusugan mo. Ngayon, dapat mas may panahon ka para dito.

#10 Masustansiyang pagkain

Kung merong ehersisyo, merong masustansyang pagkain ka din dapat. Sa totoo lang, mas may pagkakataon ka na para dito dahil puedeng ikaw na mismo ang maghanda at maluto nito. Di gaya nung nasa opisina ka na puro fastfood ang kinakain mo, di ba? Alam mo ba na ang pinalakabago kong blood exam ay lumabas na mas malusog ako ngayon? Yun na siguro ang epekto ng masusutansiyang pagkain ang “healthy lifestyle” na bunga ng pag work-from-home ko.

Pagtatapos

Noong nagsulat ako noong Enero sa aking pitak na ito, naisulat ko na ang 2020 ay maraming tinatawag na plot-twist. Dumating ang pandemya. Eton a ang plot-twist na yun. Ngunit kung mahuhulma mo sa tamang mindset at kasanayan ang iyong sarili, mapaghahandaan mo ang kahit na ano’ng pagsubok sa buhay at pagnenegosyo – gaya ng pag work-from-home, di ba?

Ang pagiging entrepreneur ay sadyang mahirap ngunit exciting. Magkaroon ka ng sipag at tiyaga at ang maging masinop sa lahat ng bagay. Higit sa lahat, mangarap para sa kinabukasan kasama ng pagtiwala sa sarili at pananampalataya sa Diyos.

Si Homer Nievera ay isang technopreneur. Maaari siyang makontak sa email niya na chief@negosentro.com

5 Tips Para Umpisahan ang Negosyong Gustong-gusto Mo

5 Tips Para Umpisahan ang Negosyong Gustong-gusto Mo

ni Homer Nievera, CDE, CVM, CCM | 5 Tips Para Umpisahan ang Negosyong Gustong-gusto MoMagandang araw, ka-negosyo! Handang-handa ka na bang sumubok magtayo ng online negosyo mo? Gigil ka na bang tumulak sa bagong mundo ng mga entrepreneur?

Kung nagtatrabaho ka ngayon at tila duda sa kakayahan mong mag Negosyo, tamang tama ang edisyon ng pitak na ito.

Tuloy tuloy pa rin ang ating pagbibigay ng mga tips ukol sa pagnenegosyo. Ngunit sa pitak na ito ngayon, aatras muna tayo nang kaunti upang makahabol ang mga bagong salta. Bubuksan natin ang isipan ng mga nais magsimula.

O ano, tara na at matuto kung paano magsimulang i-negosyo ang bagay na gustong-gusto mo.

#1 Huwag ka munang mag-resign sa trabaho mo

Kung akala mo ay sasabihin kong mag-resign ka na agad sa trabaho mo ngayon, hindi po!

Sa halip, sasabihin kong maging praktikal ka. Tandaan mon a may mga taong umaasa sa yo ngayon at di mo sila maaaring biguin dahil lamang sa pagnanais na makipagsapalaran sa pagnenegosyo.

Marami na akong kilala na tumulak sa pagnenegosyo sap ag-alis sa kanilang tranaho nang hindi pa talaga handa sa pagiging entrepreneur. Ayun, nabigo sila, sumama ang loob, at tuluyan nang di bumalik sa pagsubok sa pagnenegosyo.

Ano ang dapat gawin? Gawin ang tinatawag na extra mile para sa pagsisimula mo.

Noong ako’y nagsiumulang magtrabaho, napunta ako sa pagbebenta ng mga magazine subscription at mga libro. Yun ang una kong naging trabaho – sa sales!

Kahit noong mga panahonmg iyon, nais ko nang magnegosyo. Ngunit, alam ko din na di pa sapat ang kaalaman at ekspiryensya ko. Ang pinakamalapit sa pagnenegosyong nagawa ko ay ang pagtayo ng maliit na canteen sa isang kumpanya ng bus sa Pasay. Kasama ko noon ang girlfriend ko (na asawa ko na ngayon). Tuwing tanghali, pupunta ako sa canteen naming upang tumulong. Pagkatapos nun, babalik ako sa pagbebenta. Natuto tuloy ako kung paano makipagsalamuha sa iba’t ibang tao at sa paggawa ng lahat ng bagay sa pagka-canteen. Mula sa pagsandok ng kanin, pagluluto, pagkakahera, at pati na din pagliligpit, paghuhugas at paglilinis. Lahat yun ginawa ko.

#2 Gawing ang mga bagay ng “Baby Steps”

Noong nagka-canteen kami, naging tila sideline ko yun. Yung mga nakuha kong komisyon ay ginamit kong dagdag puhunan sa canteen namin.

Habang ginagawa ko yun, naisip kong gawing tila isang negosyo na din ang pagbebenta ko ng mga magazine subscription at mga libro sa iba’t ibang opisina. Naisip ko na maaari ko din sigurong gawing negosyo ang ginagawa kong trabaho. Sa totoo lang, may mga naging kasamahan ako noon na ganun nga ang ginawa.

Dahil dun, nagsimula akong magplano at saliksikin ang industriya ng pagbebenta ng magasin. Yun tila ang naging “baby steps” ko. Unti-unting lakad lang tungo san ais marating na Negosyo. Kasi nga, kahit nung high school pa lang ako, yung pagbebenta ng magasin ang ginagawa ko. Naging full-time na trabaho ko noong mga panahong iyon, at naisip na baka yun din ang maging negosyo ko.

Nagsubok akong maghanap ng mga supplier ng mga magazine at libro. Nalaman kong galling pala sa abroad ang halos lahat ng mga babasahin, at malaking kapital din pala ang ilalabas ko upang makapag negosyo nun.

#3 Alamin ang puede mong i-offer

Dahil na din sa alam ko sa puso ko na media ang magiging negosyo ko, nagsaliksik pa din ako sa mas malaking mundo na ginagalawan ko noon. Mula magasin, inalam ko ang mundo ng telebisyon, radio at diyaryo.

Nalaman kong ang puede ko pa lang mai-offer ay mas malawak pa kesa sa mga subscription lamang ng mga magasin. Puede din palang kumita nang mas malaki mula sa pagbenta ng patalastas o advertising.

Ano’ng ginawa ko? Ayun, nag resign ako sa kumpanya na nagbebenta ng subscriptions, iyun ay kahit pa naging sliver medalist ako sa pagkakaroon ng ikalawa sa pinakamalaking benta sa unang taon ko palang sa sales.

Saan naman ako pumunta? Nag apply ako sa pinakasikat at pinakamalaking ad agency noon sa Pilipinas. Nag desisyon akong pumasok sa media department upang matutunan ko ang lahat nang patungkol sa larangang napili kong i-offer.

#4 Matuto ka sa ibang tao

Ang posisyong ibinibigay sa akin noon ay bilang Account Manager. Tinangihan ko iyon at sa halip ay sinabi kong sa media ang gusto kong departamento. Kahit pa mas mababa ang posisyong bukas noong panahong iyon, kinuha ko pa rin. Sabi ko, nais kong matutunan ang lahat ng maaaring matutunan ukol dun.

Ganun na nga ang nangyari. Ang pinakamagagaling na mga tao sa industroiya at departamentong iyon ang mga naging boss at mentor ko. Sa totoo lang, hanggang ngayon, ang isa sa mga naging boss ko noon ay naging ninong ng panganay ko at sa isang banda ng career ko, naging isa sa mga manager ko pa nga siya sa Amerika. Ngunit ang taong ito, ay tinuturing kong naging mentor ko sa larangan ng industriya ng media.

#5 Mag-pitch, mag-hustle, magbenta!

Fast-forward tayo ng isang dekada simula nang ako’y na-empleyo sa ad agency at sa media department, nabalik ako sa mundo ng magasin. Naging Country Sales manager na ako noon ng isa sa pinakamalaking magasin sa buong Asia. Ang hawak ko na noon ay ang pagbebenta ng advertising at subscriptions para sa magasin na tinutukoy ko. Naging boss na ako noon, ngunit pinapangarap ko pa ring magkanegosyo ukol sa larangan ng media.

Di ako tumigil. Na-master ko ang sales – o pagbebenta. Kasama na dito ang pag-pitch o pag-prisinta ng mga nilalako ng aming kumpanya.

Ang bonus dito ay nanggaling sa boss kong Briton. Inoferan niya ako ng isang deal kung saan na sa halip na sweldo at komisyon, binigyan nya ako ng pagkakataong mag Negosyo sa loob ng sariling kumpanya.

Paano?

Sabi niya, bibigyan niya ako ng tripling halaga ng komisyon kung sa halip na tumanggap ako ng sweldo, tatangap lang ako ng tinmatawag na “advance on commissions.” Ibig sabihin, kahit magkano ang puede kong tanggapin buwan buwan basta naayon sa kikitain kong komisyon sa isang taon, at hahatiin ko sa labindalawang buwan.

Ang nigari, sobrang laki ng kinita ko noon! Ngakaroon ako ng motibasyong magbenta ng magbenta na ang ginagawa ko na pala noon ay tila negosyo ko na at di ordinaryong pagtatrabaho!

Pagtatapos

Ngayon, sa laranag ng online publishing ang negosyo ko. Nakabase ang aking mga blogs sa iba’t ibang bansa dahil taga iba’t-ibang bans ana din ang aking mga mambabasa. Sa Amerika ang mga pangunahing blogs ko at ang iba ay nasa Europe, Australia, Middle East at India. Gayundin ang lokasyon ng mga nagsusulat para sa akin. Nakamit ko din ang naiplano ko nang mahabang panahon.

Mahirap maging entrepreneur. Marami kang kinakaharap sa araw-araw. Ngunit, kung kaya mong i-organisa ang iyong pag-issip at mga desisyon ukol sa iisang layunin, magtatagumpay ka rin.

Tandaan na sa lahat ng bagay, sipag, tiyaga at pagdarasal ang mahalaga.

Hanggang sa muli mga ka-negosyo!

Si Homer Nievera ay isang technopreneur. Maaari siyang makontak sa email niya na chief@negosentro.com

5 Tips Para Maging Propesyunal ang Setup ng Online Business Mo

5 Tips Para Maging Propesyunal ang Setup ng Online Business Mo

ni Homer Nievera, CDE, CVM, CCM | 5 Tips Para Maging Propesyunal ang Setup ng Online Business Mo | Magandang araw, ka-negosyo! Handang-handa ka na bang sumubok magtayo ng online negosyo mo? O kaya naman ay nadyan ka na sa latangan na iyan at nais mong makasiguro sa landas na tinatahak mo. Kaya naman tuloy tuloy pa rin ang ating pagbibigay ng mga tips ukol dito o kaya naman ay binubuksan natin ang ibayong kaalaman para dito.

Kaya naman narito ang ilang bagay na maaaring makatulong sa pag-organisa ng isang maayos at propersyunal na online business sa pangkalahatan. Tara na at matuto!

#1 Magtayo ng Website

Kung akala mo ay ok na ang pagkakaroon ng Facebook Page, nagkakamali ka.

Upang maging propesyunal ang dating ng iyong negosyo, kailangan magkaroon ng website. Ito kasi ang pinaka opisina mo na kasi. Ito ang main address mo sa Internet. Halos lahat kasi maghahanap ng website mo para alam na lehitimo ang negosyo mo.

Paano magsimula? Merong Wix.com na siyang libreng panggawa ng website at drag-and-drop ang konsepto nito. Kayang-kaya ng isang non-professional ito. Kung online ecommerce naman ang negosyo mo, meron ding Shopify. Yan ang dalawang popular ngayon kung mabilisang website.

Ang payo ko naman ay magsimulang mag invest sa WordPress website na puwedeng may ecommerce sa pamamagitan ng Woocommerce. Di ito mahirap gawin kung may kaalaman ka na kahit papaano. Kung kailangan niyo ng gagawa dito, puwede niyo akong kontakin at may ma-rerefer akong mga taong gagawa na propesyunal at di mahal.

Tandaan na ang kailangan dito ay bukod sa Domain Name (pangalan ng website) at ang hosting na siyang pinaka-lupa kung saan nakatirik ang website mo. Punta ka lang sa GoDaddy.com o kaya’y sa Namecheap.com para dito.

Sa hostings, may mga package naman na kasama sa domain name ang mga naturang sites. Meron ding hiwalay gaya ng Blue Host at Dream Host.

Sa mga blogs ko, iba-iba ang hosting nito kasi nga nasa ibang bansa ang mga mambabasa ko talaga, pati na ang mga manunulat ko kaya dapat stable ang hosting.

#2 Search Engine Optimization o SEO

Kung sa tingin mo ay ok na ang website, may ikagaganda pa ito kung mas madali ka mahahanap ng mga kostumer mo. Gumamit ka ng SEO – o search engine optimization – para gawin ito nang di gagastos sa advertising.

Ano ba ang SEO? Ito ang pamamaraan kung saan gagamit ka ng kombinasyon ng mga keywords o key phrases na karaniwang hinahanap o tina-type ng mga target mong kostumer. Kung ang makita nilang resulta sa Google ay may kinalaman sa site mo, sa yo sila pupunta.

Kaya naman sa paggawa ng SEO mo, dapat pag-aralang mabuti. Halos linggo-linggo ang pagsasaayos nito kasi. Ang Google kasi ay nagbabago ng algorithm nila halos tuwing ika-anim na buwan. Ang mga updates nila ay nakakapagbago ng ranking ng mga keywords. At dahil ito ang mga mas mahalaga, dapat magamay mo ito. Pinaghalong siyensya at sining ang SEO kasi. Pag-aralan mo ito para makatulong sa pag-angat ng website mo.

#3 Security

Ito ang nadagadag na mahalagang parte ng pag setup ng online business mo. Dati, hinahayaan lang natin ang ganitong bagay sa ikalawang yugto ng setup. Ngunit dahil sobrang busy ng mga hackers ngayon, ilalagay na natin ito sa top 3 na mahalagang meron ka sa online negosyo mo.

Sa lahat ng bagay kung saan meron kang account ay mahalaga ang cybersecurity – mobile, web at social media. Sa mobile, mahalaga ang access sa mga bank accounts mo. Tiyak na may mobile banking ka at online wallets (GCash, Paymaya). Simple lang. Huwag magbibigay ng OTP o password kahit kanino, kahit mukhang lehitimo ang tumatawag, nag-tetext o nag-email sa yo. Walang magtatanong ng mga detalyeng ganyan.

Sa website naman, mas mainam may security plugins ka na. Tanugin mo ang web developer moa no ang dapat. Gayundin ang mga usernames at passwords na dapat pangalagaan. Isama na din natin ang access sa mga emails mo na dapat secured. Inga na din sa mga phishing scams kung saan tatangkain ng mga scammers at hackers na makahingi ng mga usernames at passwords sa pamamagitan ng pagkopya ng itsura ng banko mo at iba pa. Pag nag-type ka dun, makukuha na nila ang detalye mo. Tingnan mo lang ang source ng website address at ng email address para malaman kung lehitimo.

#4 Tingnan ang ang mga Kakumpitensiya

Ang kakumpitensya mo sa iyong giangalawang industriya ang magiging basehan mo sa pagsasaayos ng online business mo. Kung ano ang antas na umiiral sa pagiging propesyunal ng pagpapatakbo ng negosyo, ito ang iyong pairalin at higitan pa.

Sa ganang akin, naging inspirasyon ko ang Yahoo nung itayo ko ang mga naunang blog ko. Tinarget ko din ang mga kostumer nila (buong mundo), hanggang sa nagsara na nga sila at naipagpatuloy ko ang blogs ko (na ngayo’y isang network na). Ngayon, masasabi kong nahigitan ko na ang lawak at ng aking mga blogs sa buong mundo (188 na bansa) dail sa pagtuon ng pansin sa kakumpitensya ko noon.

Ngayon, patuloy pa din akong nakatuon sa mga panibagong kakumpitensya upang lagi akong atubili sa pagpapa-angat pa ng aking oline negosyo.

#5 Makinig sa Kostumer

Alam mo ba ang sinasabi at ninanais ng mga kostumer mo? Kung nais mong maglevel-up at maging mas propesyunal ang online business mo, kung ang customer feedback. Mas mahalaga ito sa panahong ito na tiula nag-reset ang buong mundo at nag-iiba na ang lahat dahil sa new normal.

Paano malaman ang feedback ng kostumer? Unang una, meron kang social media accounts kung saan nag pm at nag nag comment sila. Kostumer mon a o hindi pa, pakinggan ang boses nila. Dito mo malalaman ang mga susunod na hakbang upang mapalago pa ang negosyo mo.

Pagtatapos

Mahirap maging entrepreneur. Marami kang kinakaharap sa araw-araw. Ngunit, kung kaya mong i-organisa ang iyong araw, lahat magagawa ng maayos at nasa oras. Focus lang at maging komited ditto.

Hanggang sa muli mga ka-negosyo!

Si Homer Nievera ay isang technopreneur. Maaari siyang makontak sa email niya na chief@negosentro.com

Negosyo sa Panahon ng Pandemya

5 Mahalagang Paalala sa Mga Nagtatayo ng Negosyo sa Panahon ng Pandemya

ni Homer Nievera, CDE, CVM, CCM | 5 Mahalagang Paalala sa Mga Nagtatayo ng Negosyo sa Panahon ng Pandemya | Kumusta ka naman ka-negosyo? Sana naman ay nasa mabuti at ligtas kang kalagayan. Nawa’ sinusunod mo ang lahat ng safety at health protocols upang di na kumalat at mapuksa natin ang virus na itong nagpadapa sa ekonomiya natin at kumitil at umapekto sa libu-libong kababayan.

Sa panahong ito ng Covid-19 na pandemic, walang kasiguraduhan ang maraming bagay. Sa totoo lang, lahat nang naiplano mo noong isang taon at ang pagsasagawa ng mga planong iyon ay naiwalang-bahala mo na di ba?

Ngunit sa mga ganitong panahon din ng krisis lumalabas ang mga magagandang ideya. Ang problema na lang ay paano ito maisasakatuparan.

Kung nakapagsimula ka na ng pagbebenta online, mabuting senyales yan.

Kaya naman sa pitak na ito, limang paalala na lamang muna ang aking ibabahagi sa inyo upang mas magtagumpay ka sa pagnenegosyo sa panahon ng pandemya.

O siya, tara na at matuto!

#1 Intindihing mabuti ang pamamahala ng gastusin

Sa larangan ng pagnenegosyo, lalu na sa panahon ng isang krisis, ang gastusin mo na personal at pangnegosyo ay isa sa pinakamahalagang bagay na dapat pagtuunan ng pansin. Bakit?

Dahil sa mas kakaunti ang kostumer at mas marami ang nagbebenta sa merkadong iyong ginagalawan, mas kakaunti ang cash (o pera) na umiikot. Bukod dito, mas lumiit na din ang mercado dahil milyun-milyong tao ang nawalan ng trabaho.

Tingnang Mabuti ang halaga ng perang pumapasok at ang lumalabas. Sa simpleng gawain, ang pag analisa ng tubong inilalaan sa produtong ibinebenta ay dapat kumasya sa lahat ng gastusin at may matira para sa personal na pangangailangan at sana, pangdagdag puhunan.

Maaari ka ding kumuha ng mga tools online gaya ng mga accounting software na simpleng input at output lang ang gagawin upang makita ang pagpasok at paglabas ng pera. Marami online na aayon sa liit o laki ng negosyo mo. Magsaliksik ka lang.

Ang sa suhestiyon ko ay magkaroon ka ng mentalidad lagi ng isang startup na negosyo kahit lumalaki ka na. Iyan ay upang laging nasa tipid-mode ka.

#2 Hanapin ang niche mo

Sa panahon ng kahit na anong krisis, ang pagkakaroon ng malaking mercado ang hanap ng mga negosyante upang mabilis na umangat kesa iba. Ngunit ang katotohanan, mas maliit naman na talaga ang ginagalawang merkado.

Ano naman ang gagawin sa ganitong sitwasyon? Maghanap ka ng maliit na niche – o angkop na lugar o merkado – na iyong gagalawan.

Ang negosyo ng pag-blog o pag-vlog ay napakahirap sa simula kung nais mong makuha ang atensyon ng lahat ng tao online. Ngunit kapag nag-umpisa ka lang sa isang maliit na segment ng merkado, mas magtatagumpay ka.

Pansinin mo ang mga sikat na Youtube vlogger na kilala mo sa kanilang iba’t ibang larangan. Merong nasakop ang mga motorcycle riders o nag-dedeliver, o kaya’y nagluluto, sumasaaw, kumakanta at marami pang iba. May kaniya-kaniya silang audience o tagapagsunod na yung napiling niche ng vlogger ay naaayo sa hilig ng iilang tao lang (at di pangkalahatan). Ang resulta ay ang mga sugid na loyalistang followers na siyang nag-subscribe sa kanilang channel.

Ganyan kasimple ang eksplanasyon ko sa paghahanap ng niche sa iyong negosyo.

Kahapon, habang nililinang ko ang mga nag post sa aking Negosentro FB Group ng kanilang mga paninda online, napansin ko agad ang mga kakaibang niche na pinagtutuunan ng pansin ng mga online sellers na miyembro ng Negosentro. Naroon yung mga nag bebenta ng low cost housing, condo, alahas, relo, computer at pati electric fan na sari-sari talaga. Pat inga nagbebenta ng barbeque at isaw, meron! Yan ang tinatawag na niche selling kung saan di labu-labo ang binebenta nila. Diyan ka makakakuha ng paulit-ulit na kostumer kasi ikaw agad ang maiisip nila kung kilala ka sa ganung produkto o serbisyo.

Pag-aralan mo ang merkado mo at kung anong niche nabibilang ang mga paninda mo, ok? Magsimula ka muna sa maliit na niche at unti-unti ka na lang magpalaki.

#3 Buuin mo ang iyong website

Paulit-ulit ko itong sinasabi sa aking mga nakaraang pitak ang pagbuo ng sariling website.

Bakit nga ba lagi ko itong binabanggit? Sapagkat ang mga tao ngayon ay mas higit na digital. Wala namang masama yung nagsimula ka sa ng online marketplace gaya ng Lazada at Shopee. Ang paglevel-up mo sa sariling website ang senyales sa iyong mga kostumer na super-legit ka na. Mas propesyunal na ang dating ng negosyo mo.

Paano ba magsimula ng sariling website?

Unang-una, puede ka naman magsimula sa Wix (wix.com) na may simpeng drag-and-drop na paraan ng paggawa ng website. Oo, ito ay D-I-Y (o do it yourself). Kapag medyo naglevel-up ka na ng kaalaman, subukan mo ang WordPress. Madali lang naman ito kasi kukuha ka lang ng mga themes na gagamitin at yun na!

Siyempre, puede ka ding magpagawa ng website sa mga propesyunal. Kami ang charge naming ay mula 5,000 pesos para sa mg adi naman pang ecommerce na site, at pataas na ito Mga 15,000 pesos ang simula ng ecommerce na site. Huwag lang kalimutang magpa-host ng website mo at kumuha ng sarili mong domain name.

#4 Pagkakaroon ng maayos na SEO o Search Engine Optimization

Ang isang istratehiyang pang search marketing o yung paano ka matatagpuan ng mga nag-search sa Google ay tinatawag na SEO.

Kung nagtayo ka ng blog o website mo, kailangan mo ito upang mas madali kang ma-search ng mga tao na magiging kostumer mo.

Ang simpleng pagpapalaganap ng mga “keywords” na naayon sa iyong website o brand ang nagagawa ng SEO. Mas mahirap nga lang ang trabahong ito kas inga may kinalaman ito sa tamang pagsusulat o pagpapalaganap ng iyong mga content online, gayundin sa mga social media.

May mga kostumer naman ako na nagsisimula sila sa pagpapalaganap ng mga artikulo ukol sa kanilang negosyo. Nakakatulong din ito sa SEO ngunit may siyensya kasi ang paggawa mismo ng mga artikulong pasok sa standards ng SEO.

Magsaliksik ka ng ukol dito sa SEO dahil mahalaga talaga ito sa negosyong online.

#5 Maging Thought Leader o manguna sa pagpapalaganap ng mga ideya

Tandaan mo na sa kasalukuyang sitwasyon, ang ating ekonomiya ang ganap na tinamaan. Naging negatibo ang tinatawag na growth rate natin sa loob ng dalawang magkasunod na quarters ng taon kaya tayo ngayon ay nasa isang resesyon.

Sa ganyang sitwasyon, ano ang dapat pangunahan ng iyong negosyo upang mas mapaganda ang ekonomiya? Kung ano man iyon, ang mahalaga ay pangunahan mo ito. Maging isang lider sa pagkakataong ganito.

Mahalagang maipalaganap ang mga ideyang tutulong sa sector na iyong kinabibilangan lalu na sa iyong komunidad. Isang istratehiya din ito upang magkaroon ng boses ang iyong negosyo at umangat ang reputasyon nito.

Magsulat o maglabas ng mga video ukol sa mga bagay na magpapaangat sa Negosyo ng mga kasama sa industriya at komunidad. Siguraduhing maayos ang nilalaman ng mga itong ideya at solusyon na ipinapanukala mo dahil ito ang magdadala sa yo sa mas mataas na antas sa iyong merkado, gayundin sa mga kostumer mo.

Sa dulo, kredibildad mo at ng iyong Negosyo ang bitbit mo.

Konklusiyon

Kakaiba talaga ang sitwasyon ngayon. Ngayon lang talaga ako dumaan sa ganitong pagkakataon at sisiguraduhin kong di ako basta makikiusyoso lang. Magiging produktibo ako at aktibong tutulong sa kahit na anong maliit man o malaking pamamaraan.

Sa pag-angat ng iyong Negosyo, isama mo ang mga taong nasa komunidad upang umangat ang ating bansa.

Sa lahat ng bagay, patuloy kang magdasal at manalig sa Diyos.

Si Homer ay isang technopreneur at makokontak sa email niyang chief@negosentro.com.

freelance

8 Websites na Makakatulong para Makahanap ng Freelance na Trabaho

Homer Nievera, CDE, CVM, CCM | 8 Websites na Makakatulong para Makahanap ng Freelance na Trabaho | Kumusta na ka-negosyo? Bagong salta ka pa lang bas a pitak na ito? Ngayon ka pa lang ba susubok na magnegosyo o nais ng extra income?

Maraming nais maging entrepreneur o negosyante. Pero iilan lang naman ang nagiging matagumpay. Bukod sa kasanayan at katangian na kinakailangan ng isang matagumpay na entrepreneur, kailangan din ang wastong kaisipan na maaring makuha kung magsisimula ka bilang isang freelancer.

Sa panahon na ito, ang magkaroon ng extra income ay mas kinakailangan. Lalu na kung isa ka sa nawalan ng trabaho, maraming trabaho ang naghihintay say o sa pamamagitan ng mga remote jobs o freelance jobs na tinatawag.

Nasaliksik ko ang ilan sa mga freelancer sites na ito at ibabahagi ang ilan na puwede mong simulang puntahan. Mula $4 per hour ang bayad sa mga freelancers na katumbas ng halos 200 pesos kada oras o 32,000 pesos sa isang buwan kung 8 oras ang trabaho (Lunes hanggang Biyernes). Tandaan lang na ang average na porsiyento (o cut) ng mga site na ito ay 20% sa bayad sa yo.

Nawa’y makahanap ka ng trabahong babagay sa yo at maging negosyo na ito balang araw.

Tara na at matuto!

#1 Upwork (Upwork.com)

Ang Upwork ay isa sa nangungunang website ngayon kung saan maraming freelance na trabaho ang kinakailangan. Dati itong oDesk at Elance. Kung ano man ang iyong natatanging kasanayan, malamang, meron ito dito. Ang Upwork kasi ang pinakamalaking website na nagpapaskil ng libu-libong freelance jobs.

Marami mang trabaho ang nakapaskil dito, silipin mom una ung mga popular sa mga Pinoy gaya ng data encoding, sales, marketing, graphic design at social media management.

Kung entry-level ang hanap mong mga trabaho, dito ka magsimulang tumingin.

#2 Fiverr (Fiverr.com)

Halos pareho naman ang mga trabahong pang-freelancer ang makikita mo dito sa Fiverr. Ang halos pagkakaiba ay may specialized ang mga kasanayan o skills ang nakapaskil dito. Popular ang Fiverr sa mga trabahong may kinalaman sa creative o malikhaing gawain.

Bakit Fiverr? Kasi nagsisimula ang trabaho ditto sa $5/hour ang bayad.

#3 People Per Hour (PeoplePerHour.com)

Sa mahigit na sampung taon nitong pagkakatayo, ang People Per Hour ay mas popular sa mga web-based skills na uri ng trabaho. Ang mga trabahong gaya ng SEO, web design at software engineering ang mas marami sa site na ito. Kaya naman kung ito ang linya mo, alam mon a kung saan ka pupunta.

#4 Freelancer (Freelancer.com)

Ayon sa kanila, mahigit 30 million ang kanilang nabibigyan ng trabaho mula sa 247 na bansa. Matagal-tagal na din kasi ang website na ito at naging popular ito sa mga Pilipino.

Ang kagandahan naman ng site na ito ay madaling magbukas ng account sa pamamagitan ng paglathala ng skills o kasanayan mo. Kapag nagustuhan ng isang potensiyal na employer ang nakita niya sa yo, puwede ka na kayong mag chat agad dun sa site.

#5 99Designs (99Designs.com)

Kung designer ka, ito ang website para sa yo. Ang mga freelancer na nadito ay nagdidisenyo ng iba’t ibang uri ng bagay mula sa mga T-shirt, website at mga materyales na may kinalaman sa packaging.

Ang kagandahan din ng site na ito ay maraming resources silang nakalagay upang magamit ng mga designer mula sa mga ebooks, tutorials, how-to tips at iba pa.

#6 TopTal (TopTal.com)

Ang TopTal naman ay kilala sa mga mas skilled o mas malawak na ang kasanayan. Dahil ditto, mula $50 hanggang $250 kada oras na ang bayad sa mga tao dito. Dahil nga Malaki ang baad, mas mabigat ang pagdadaanang proseso upang malaman kung talagang magaling ka sa sinasabi mong larangan.

Kilala ang TopTal sa mga trabahong may kinalaman sa finance at software development na malaki ang halaga sa merkado.

#7 BloggingPro (BloggingPro.com/Jobs)

Isa ang BloggingPro sa mga website kung saan makakakita ka ng mga trabahong may kinalaman sa pagsusulat. Kung ito ang kasanayan mo, ditto ka maghanap ng mga trabaho.

Dito sa site na ito makakakita ka ng mga editing at copywriting na trabaho.

#8 Freelance Writing (Freelancewriting.com/Jobs)

Katulad ng BloggingPro, ang website na ito ay hitik sa mga freelance na trabaho ng may kinalaman sa pagsusulat.

Ang pagkakaiba nito ay madaling mag-filter ng trabaho at libre lamang mag sign-up.

Pagtatapos

Ang pagiging entrepreneur ay sadyang di para sa lahat. Di ito para sa mahina ang loob at kulang ang tiwala sa sarili. Ngunit kung nais mo talagang magsimula, narito ang mga freelance na trabaho na mauumpisahan mo. Ipon-ipon lang hanggang makapagtayo ka din ng iyong sariling negosyo.

Pero kung isipin mo, ang freelancing ay isang negosyo na din di ba?

Lagi kang magkaroon ng kompiyansa sa sariling kakayahan at mag-aral pa sa mga kakulangan.  Magkaroon ka ng sipag at tiyaga at ang maging masinop sa lahat ng bagay.

Buong tapang mong harapin ang bukas. Ipagpatuloy ang positibong pananaw at kilalanin ang kakayahan mong lumago. Higit sa lahat, mangarap para sa kinabukasan kasama ng pagtiwala sa sarili at pananampalataya sa Diyos.

Si Homer Nievera ay isang technopreneur. Maaari siyang makontak sa email niya na chief@negosentro.com

Panahon ng Krisis

Limang Gawaing Papatay sa Iyong Negosyo sa Panahon ng Krisis

ni Homer Nievera, CDE, CVM, CCM | Limang Gawaing Papatay sa Iyong Negosyo sa Panahon ng Krisis |  Kumusta na ka-negosyo? Survival-mode ba tayo sa mga panahong ito? Alam mo, ka-negosyo, sa mga ganitong panahon ng krisis, marami kang iniisip na gawin upang maiangat ang benta mo, pati na din ang morale ng iyong mga tauhan. Kasi nga naman, marami na ang nagsara sa loob lamang ng apat na buwan ng iba’t ibang uri ng lockdown. Lalu na ang mga maliliit na Negosyo na bukod sa di makapag-bukas ng tindahan, di na rin makabayad ng utang. Minsan, dahil di na din sila nababayaran ng mga may utang sa kanila. Kaya naman kung di nagtatanggal ng mga tauhan, nagbabawas ng araw ng pagpasok – kahit pa naka work-from-home ang ibang tauhan.

Saan na ng aba tayo pupulutin nito, mga ka-negosyo?

Pero teka. Sa halip na maging negatibo, at naghahanap ng iba’t-ibang Gawain upang maangat, tingnan mo muna ang mga gawaing maaaring ginagawa mo na ngayon na lalu pa lang makakasama.

O siya, tara na at matuto!

#1 Saliwa ang misyon at layunin

Sa ganitong panahon ng krisis, dapat iisa lang ang layunin at misyon ng kumpanya at mga tao. Kapag di nagkakaisa ang layunin ng bawat isa, tiyak ang kamatayan ng negosyo mo.

Ang aming kumpanya na FAME, na isang kumpanyang nasa communications technology, ay medyo hirap sa pondo upang maikalat ang isang teknolohiya na aming naimbento para sa mga mangingisda na madalas nawawala sa laot lalu na sa panahon ng tag-bagyo.

Nitong pandemya, naatasan kaming gumawa ng mga mass testing booths na gagamitin sa mga pampublikong ospital. Di naman naming talaga ito Gawain, subalit nag-usap ang management at pati ang mga tauhan na kailangang mag-pivot kami sa ganitong mga panahon. Nangyari ang desisiyon sa loob lamang ng ilang oras. Dahil dito, umangat ang cash flow ng kumpanya, at nagpatuloy ang maayos na sweldo at operasyon ng kumpanya.

Dahil nagkaisa kami sa ganitong larangan na med-tech, bilang pivot namin, nanalo kami ng isang grant upang umpisahan ang disenyo ng isang ventilator o oxygen concentrator.

Kayo rin sana ay magkaisa sa misyon at layunin para sa ikagaganda ng takbo ng negosyo sa panahon ng krisis.

#2 Pamamahala ng micro (micro managing)

Ano ba ang ibig sabihin ng micro managing?

Ang gawing ito ay sa panig ng mga manager o supervisor kung saan ang bawat detalye na kanilang pinapagawa sa mga tauhan ay ini-isa-isang pamahalaan. Kaya naman di na nakakagalaw ng may sariling diskarte ang mga tauhan at nag-aantay na lang ng utos. Order-taking ang tawag sa ginagawang ito ng mga tauhan. Sayang ang oras, di ba?

Sa panahon ng krisis, ang micro managing ay lalung nakakainis at nakakayamot sa mga tauhan na tila nawawalan ng tiwala ang management sa kanila. Sa ganitong sitwasyon, kesa magkaisa, nagkakawatak-watak ang organisasyon.

#3 Pagkakalat ng takot (fear-mongering)

Sa panahon ng pandemya, sarisaring takot ang pinag-uusapan at ikinakalat ng maraming tao. Kung ito’y nanggagaling sa management, di ito maganda.

Sa halip, dapat na pangalagaan ang positibong komunikasyon sa mga tauhan at buong organisasyon. May krisis na ngang kinakaharap, negatibo pa ang laman ng mga usapan. Di ba nakakababa ito ng morale ng mga tao?

Kaya dapat pag-isipang mabuti ang mensahe ng komunikasyon na siyang ipapalaganap sa buong kumpanya. Dapat panatilihin ang kaayusan at positibismo sa organisasyon.

#4 Sobrang dami ng miting

Kailangan bang napakaraming miting? Meron kasing tinatawag na “meeting fatigue” kung saan pagod na pagod na ang mga tao sa dami ng mga pinag-uusapan at di na nila matapos ang kanilang trabaho.

Limitahan ang miting. Sa halip, ilatag nang maayos ang mga gawain at usapin sa email at iba pang paraan.

#5 Di pag-intindi sa sitwasyon ng mga tauhan

Ilagay mo kaya ang sarili mo sa lugar ng mga tauhan? Ano ba ang mga pinagdadaanan nila sa araw-araw, mula sa pamilya at trabaho?

Isang beses, noong kakabukas lang ng NCR sa GCQ, may Nakita akong tila isang empleyado nan ais umangkas sa sinumang magbibigay espasyo sa kanilang sasakiyan. Oo, siya ay nag-hitch hike. Bakit? Kasi pinapapasok na siya pero wala naming masakyan papunta sa pinagtatrabahuhan.

Dito, makikitang di naging sensitibo ang kumpanya sa kalagayan ng lahat ng empleyado.

Sa panahon ng krisis, lahat tayo ay iisa ang pinagdadaanan, at iisa alng dapat ang layunin – ang mai-angat ang Negosyo at makapagpatuloy na kumita upang matitaguyod ang pamilya. Tandaan mo yan, ka-negosyo.

Konklusyon

Ang pagiging produktibo ng bawat isa ay mahalaga. Yan ang magsisiguro ng pag-angat ng negosyo. Maging sensitibo sa pangangailangan ng mga tao at maging positibo sa lahat ng bagay.

Nakaatang sa balikat ng lider ang sitwasyon ng negosyo. Itaguyod mo ang misyon at layunin sa tamang paraan ng komunikasyon.

Sa panahon ngayon at kailan pa man, ang mahalaga ay laging kang magdasal at magtiwala sa Diyos na Siyang may tunay na hawak ng magagandang plano para sa iyong buhay. Sipag at tiyaga at ang maayos na relasyon sa kapwa ay pangalagaan lagi – anuman ang marating mo sa buhay.

Si Homer ay isang technopreneur at makokontak sa email niyang chief@negosentro.com

krisis

Paano Itayong Muli ang Negosyo Kung Tinamaan Ito ng Krisis

ni Homer Nievera, CDE, CVM | Kumusta ka-negosyo? Di kaila sa iyo ang dami ng mga negosyong tinamaan ng kasalukuyang krisis pang-ekonomiya na dala ng pandemyang Covid 19. Sa loob lamang halos tatlong buwang pagkaka-quarantine ng mga tao sa buong bansa, lalu na sa mga pangunahing siyudad, napada ng pandemya ang ekonomiya ng Pilipinas.

Oo nga’t di lang ekonomiya ang tinamaan, kundi ang marami ding kababayang namatay sa Covid 19 at ang libu-libong nagkasakit, gumastos, at nawalan ng trabaho.

Kung kasama ang negoso mong tinamaan nang husto ng krisis at tila lugmok ka na, meron pang ilang paraan upang makabangon at makapagsimulang muli.

Narito ang ilang payo na aking maibabahagi sa inyo na kahit paano’y makatulong.

O siya, tara na at matuto!

#1 Mag-set ka ng mga bagong layunin o goals

Dahil na din tayo’y nasa tinatawag na “new normal” kailangan nating mapunta sa “better normal” kung saan mas pagbubutihin natin ang ating layunin sa harap ng panibagong pakikipagsalamuha sa mga kostumer.

Tandaan na ang takot na mahawaan ng sakit na walang siguradong lunas at walang bakuna ay totoong nangyayari sa ngayon. Hanggang kelan ba ito? Walang nakakaalam. Lalu na’t ang ibang mga mayayamang bansa na malapit na diumano na makatuklas ng bakuna at lunas ay uunahin ang kanilang mga kabayan na mabigyan nito.

Ang dapat gawin ay ang mag-ba ng layunin gaya ng pagpapa-una ng kalinisan at kaligtasan ng kostumer. Kung restwaran ka, halimbawa, pangungunahan mo ang delivery kesa dine-in. Kung may dine-in ka naman at 30% lang ang puwedeng nasa loob ng establisimiyento, tiyak na mag-iiba ang operasyon mo.

Ang mahalaga ay maisunod mo ang lahat ng bagay nang naaayon sa itinatakda ng awtoridad at ang lubos na kaligtasan ng mga tao, kostumer man o empleyado. Pokus ka sa pagtayo mula sa pagkalugmok. Yan agad ang pangunahin mong layunin.

#2 Kausapin mo ang iyong mga empleyado

Habang sinusulat ko itong pitak ko, inaalala ko ang pag-uusap naming ng isang kaibigan kung saan binigyan na lamang sila ng kumpanyang pinagtatrabahuhan ng isang linggo bago sila magkaroon ng pansamantalang pagtigil ng trabaho – o temporary closure. Paano nga naman, wala halos nagbabayad ng pagkakautang sa kanila, sarado ang mga nagbebenta ng kanilang produkto, at iba pa. Kinausap sila ng management ukol sa sitwasyon nila.

Gayundin dapat ang gagawin mo. Kausapin mo ang mga empleyado mo at ibigay ang tunay na sitwasyon. Maiintindihan naman nila yan, kahit gaano kasakit ang katotohanan ng sitwasyon niyo.

Ang mas mahalagang rason kung bakit mo dapat kausapin sila at upang makatulong sa pagharap sa krisis.

Sa aming sitwasyon, halimbawa, kahit na nasal abas ng Pilipinas ang aming negosyo, hirap din ang ang aming mga kostumer. Kanya-kanya sila ng paghingi ng diskuwento sa mga serbisyo at marami ang di pa bumabalik bilang kostumer. Mga 30%-50% ang baba ng aming orders. Dito naman naging maagap ang aking mga kasamahan kaya’t nagpupursige sa pangongolekta at pagbebenta. Kasi nga, alam nila ang sitwasyon. Di man kami nagsara, alam nil ana ang krisis ay buong mundo. Ngayon pa lang, dapat umaksyon.

#3 Pakinggan ang mga kostumer

Lahat ng apektadong lugar at negosyo ay napilitang magbawas ng taong nasa lugar ng trabaho, at 50% ang work-from-home o nasa remote setup. Ang mga kostumer ngayon ay nasa kani-kanilang tahanan at nagtatrabaho.

Ano ang sagot mo sa ganitong sitwasyon ng iyong mga kostumer? Di ba dapat mong dalhin sa kanila ang kanilang pangangailangan?

Ang aming kumpanyang FAME na nakalinya sa teknolohiya ng komunikasyon ay bumaling sa paggawa ng mga tinatawag na SCB – specimen collection booth – na gamit sa mass testing sa mga ospital ng gobyerno. Kami ang nag-disenyo ng mga booth na ito kasama ang DOST. Dahil umorder sila ng maraming unbit at alam naming ito ang kailangan sa ngayon ng kostumer, naibaling naming ang operasyon naming tungo dito.

Sa ngayon, disenyo naman ng ventilator at oxygen concentrator ang aming binabalak na gawin. Sagot ito sa mga kostumer dahil nakinig kami sa kanilang pangangailangan.

Ikaw, ano ang sinasabi ng mga kostumer mo? Kailangan mo na din bang mag-pivot ng negosyo? Ano’ng mga bagay ang dapat mong gawin pa?

#4 Basahin at intindihin ang mga datos

Lalu na sa mga panahon ng krisis, lamang ang may alam. Wika nga ni Ernie Baron noong araw, “knowledge is power!”

Nagbabasa ka ba ng mga datos? Nagsasaliksik ka ba ukol dito na makaka-apekto sa iyong negosyo? Tandaan mo na maraming datos ang makakalap mo at dapat mong ianalisa ang mga ito. Tingnan mo paano ito makakatulong mapaangat ang iyong negosyo mula sa pagkakadapa.

Ayon sa datos ukol sa kasalukuyang pangangalakal, saan ito papunta? Oo, alam mong digital ang punta ng pag-market, halimbawa. Ngunit alam mob a kung ano ang platapormang gamit ng kostumer mo para maabot mo sila? May mga datos ukol ditto na puwedeng halukayin upang gumabay sa mga desisyon mo. Gawin mo na ito ngayon.

#5 Suriin ang mga resulta

Kung nagawa mo ang mga pagpapabuti para sa unang yugto ng patatayo mong muli, suriin mo ang mga resulta nito. Ayusin ang mga dapat pang ayusin kaagad. Huwag ipagpapaliban ang mga ito dahil mahalaga ang bawat oras lalu na sa panahon ng krisis.

Itong linggong ito, kinausap ko ang isang kaibigan na nawalan ng trabaho. Isa siyang eksperto sa marketing. Dahil kailangan ko ang kanyang kaalaman sa isang parte ng aking negosyo, nakipag-alyansa ako sa kanya. Ilanga raw pa alng mula nang kami ay mag-usap, meron na agad magandang resulta ang kanyang nagawa. Dahil na din lagi kong sinusuri ang mga datos kaya mabilis ang pagsasaayos ng mga bagay.

Ikaw, ka-negosyo, nasusuri mo ba agad ang mga resulta?

Konklusyon

Ang pagnenegosyo ay may halong hirap at saya. Ngayong mga panahong ito ang lubos na susubok sa iyong kakayahan at pananampalataa – sa sarili mo at sa Diyos.

Tandaan din, sa lahat ng bagay, dasal, tiyaga at tiwala sa sariling kakayahan ang kailangan upang mag tagumpay, ka-negosyo!

Si Homer Nievera ay isang technopreneur. Magmensahe lamang sa email na chief@negosentro.com kung may mga katanungan.

Magnegosyo

5 Tanong na Dapat Sagutin Bago Magnegosyo

ni Homer Nievera, CDE, CVM | Kumusta ka-negosyo? Nawa’y nasa Mabuti kang kalagayan. Marami sa ating mga kababayan ang nasama sa hanay ng libu-libong nawalan ng trabaho sa unang tatlong buwan ng pandemya. Ang nakakalungkot, ay mas marami pa nga ang nakalinya dito.

Dalawampung taon na ang nakakaraan nang ako ay mapabilang sa ganitong sitwasyon dulot ng masamang ekonomiya. Dahil natuto na ako na di dumipende sa kita sa sweldo, nag desisiyon ako noon na magkaroon ng maliit na negosyo na maaaring sumalo kung sumama ang ekonomiya.

Sa pagkakataon ngayon, ang mumunting negosyo na aking nasimulan sa Amerika ay nakakatulong na sa mga ilang tao na nasa Pilipinas. Ngayong nagtatanggalan sa maraming kumpanya, ay may maayos na kita ang aking mga ka-partner (di na sila basta empleyado). Oo, wala na akong empleyado kas inga, kasama na sila sa pagnenegosyo!

Kung ngayon ka pala ng magsisimula sa pagnenegosyo, alalahanin mong mahirap man ito sa simula – lalo na’t may krisis – gagaan ito sa hinharap. Kailangan mol ang magsimula. Hayaan mong tulungan kita sa pamamagitan ng pitak na ito. Narito ang ilang tanong n adapt mong sagutin bago ka magsimula sa iyong negosyo.

O siya, tara na at matuto!

#1 Bakit mo nais magsimula ng negosyo?

Ang tanong na ito ay mukhang simple kung ang sagot mo ay – “Para yumaman!” – ngunit malayo ito sa katotohanan kung titingnan mo ang bilang ng mga taong lubos na yumaman sa pagnenegosyo. Ilagay muna natin sa isang perspektiba ang pagyaman sa pagnenegosyo.

Ang pagyaman kasi ay may kinalaman sa maraming bagay kung ikaw ay nagnenegosyo. Bukod sa sipag at tiyaga, nariyan ang maaayos na cash flow, pagkalkula ng risk (o sugal), maayos na pamamalakad sa tauhan at higit sa lahat, ay pagsasaayos ng mga sistema.

Ang sagot mo sa tanong na bakit nais mong magsimula ng negosyo ay di dapat na iayon sa pagyaman kundi sa pagnanais na maitaguyod ang pamilya, mga tauhan at magkaroon ng oportunidad na makatilong sa tao. Kung yan ang unang batayan ng pagnenegosyo, nasa tamang landas ka na agad.

Kung ang dulo nito ay ang lubos mong pagyaman, yan ang mainam. Ang mahalaga ay masagot mo nnang tuwiran ang basikong dahilan na siyang gagabay sa maayos na landas ng pagnenegosyo.

#2 Ano’ng uri ng negosyo ang nais mong itayo?

Maraming uri ng negosyo ang maaari mong itayo nang naaayon sa maraming bagay.

Una, tanungin mo ang sarili mo kung ano ang pagkahilig (o passion) mo. Dito kasi nagsisimula ang pagmolde ng mga idea. Kasi nga naman punong-puno ang puso mo ng excitement. Ito ang unang tutulak sa iyo upang managinip ng isang negosyo, di ba?

Ikalawa, tingnan ang iyong skills o kasanayan. Naaayon bai to sa pagkahilig mo sa isang bagay? May isa akong kaibigan na mahilig siyang magdisenyo at lumikha ng mga damit mula sa kanyang mga lumang kasuotan. Naibebenta niya ito online. Ang ginawa niya ay nag-aral siya online sa pagtatahi. Ngayon, bumili na siya ng isang high-speed sewer at kasama ang ilang ka-pamilya, nagsimulang magtahi ng face mask. Ito ang una nilang produkto sa pagnenegosyo.

Ang uri ng negosyo nan ais mong itayo ay nakasalalay sa mga bagay na hilig mo at alam na ding gawin. Kung magkatugma na ito, simul ana ito ng iyong negosyo.

#3 Ano ang mga balakid na kinakaharap mo?

Lahat ng negosyo ay may balakid (o challenges). Lalu na kung magsisimula ka pa lang.

Alamin mo ito ng maigi at paigtingin ang pagpa-plano para sa pagharap sa mga ito. Malamang, ang una mong balakid ay kapital, di ba? Saliksikin ang mga paraan upang magawan mo ito ng paraan.

Ang madalas kong kasagutan dito ay ang pagtingin sa sarili mo munang puhunan. May kilala akong nagkaroon ng isang malaki at malawak na negosyo ng ice candy sa halagang 500 pesos na panimulang kapital. Ang isang barbeque business naman ay nagsimula sa halagang 3,000 pesos. Di alintana ang halaga ng kapital, may magagawa kang negosyo. Maaaring di ito ang una mong naisip, maaari mo itong ikonekta sa dulo. Kailangan mo lang magsimula.

Marunong ka bang magbenta o mag-sales? Isa din itong balakid sa mga nais magnegosyo. Kailangan kasi marunong kang magbenta. Kung di mo kayang ibenta ang isang ideya, halimbawa, paano ka magnenegosyo?

Tandaan mon a kung wala ng puhunan sa simula, matuto kang magbenta ng mga bagay na may kinalaman sa magiging negosyo mo. Ang kita ditto, kahit komison, ay maaari mon ang gawin puhunan. Isang halimbawa ay ang paghango ng mga gulay sa mga nagbabagsak o wholesaler. Kung ikaw ang naglalako nito, di mo kailangan ng puhunan dahil papatungan mol ang naman ito upang maging kita mo, di ba? Ganyan ang simula ng mga nagtitinda na ngayon sa palengke.

Anumang balakid ang hinaharap mo ay dapat pagplanuhan ang solusyon. Pag-isipan lang itong Mabuti upang di ka mabigla sa hinaharap.

#4 Sinu-sino ang merkado mo?

Buo man ang ideya mo para sa produkto o serbisyong ilalako mo, kilalanin mo kung sino ang kostumer mo. Isa sa mga balakid na kinakaharap ng mga nagsisimulang nagnenegosyo ay ang pag-target na maigi sa kanilang magiging kostumer. Ang iba naman, ay di nila muna kinilala ang magiging kostumer kaya naman nasasayang ang maraming bagay.

Anu-ano ba ang masamang kahihinatnan sa maling pag-target ng kostumer?

Ang disenyo ng produkto o serbisyo ay mali kung di naaayon sa panlasa o kagustuhan ng kostumer mo. Sayang ang oras at pera sa pagbebenta kung mali ang taong pinagbebentahan mo. Sa marketing na lang, saying ang perang igugugol dito. Ang mas masama pa, may naka-pickup na ng ideya mo at naisaayos ang pag-market nito kaya sila ang nanalo!

Sa pagpaplano, ayusin mo na agad ang pagtantya sa merkado mo. Kung sino ang dapat itarget mo, gawing masinsin ang pagsaliksik sa maraming bagay ayon sa iyong tinatarget na merkado. Ito ang simula kasi ng pagsasaayos ng isyong produkto o serbisyo nang naaayon sa kostumer.

#5 Ano’ng mga permit, lisensya etc. ang kailangan mo?

Bilang isang maayos at legal na negosyo, kailangan mong malaman ang lahat ng patungkol dito. Marami kasi ang nagsisimula nang di man lang tinitingnan ang bagay na ito. Kaya sa dulo sila nagkakaproblema.

Tandaan na mahala ang maayos na negosyo sa legal na paraan upang di ka magkaroon ng problem ana siya namang ikasasara ng iyong negosyo – mapa-online man ito o hindi.

Konklusyon

Ang pagnenegosyo ay may halong hirap at saya. ‘Wag kang tututok lang sa hirap kundi sa say ana dulot nito dahil ngayon, ikaw na ang boss!

Tandaan din, sa lahat ng bagay, dasal, tiyaga at tiwala sa sariling kakayahan ang kailangan upang mag tagumpay, ka-negosyo!

Si Homer Nievera ay isang technopreneur. Magmensahe lamang sa email na chief@negosentro.com kung may mga katanungan.

family business

Paano Magpatakbo ng Maayos na Family Business

ni Homer Nievera, CDE, CVM | Kumusta ka-negosyo?  Umpisa na ng GCQ – o General Community Quaratine – sa Metro Manila at sa marami pang lugar sa bansa. Paalala lang po. Ang GCQ ay isa pa rin pong Quarantine at di po lahat ng nakagawiang Gawain ay maaari nang gawin. Meron pa rin po tayong mga restriksyon, lalu na sa pagnenegosyo. Kaya kung di naman po importante, stay at home pa rin po tayo.

Kaya naman ang pagtatalakay natin sa pitak na ito ngayon ay may kaugnayan sa inyong Family Business. Maaari kasing dati na kayong may ganitong setup o ngayon pa lang kayo gagawa nito.

Tandaan na di kapareho ito ng isang ordinaryong negosyo. Dahil na din sa ang mga katrabaho mo ditto ay kapamilya at di ordinaryong empleyado. Mahirap din kasing hatiin ang relasyon sa ganitong setup.

Talakayin natin kung paano ito maayos na magagawa at magagampanan ng bawat miyembro ng pamilya at ka-negosyo ang kani-kanilang gawain.

O siya, tara na at matuto!

#1 Lahat dapat ay propesyunal

Ang negosyo ay negosyo. Dapat lahat ng bahago ng pagpapatakbo nito ay nasa lebel na propesyunal. Walang tatamad-tamad at ang pokus ay ang kostumer.

Sa umpisa pa lang, dapat pinag-uusuapan na ang mga hangganan ng relasyon at gawain na may kinalaman sa negosyo. Ang kanya-kanyang mga tungkulin ay dapat maayos na nakalapat at naiintindihan ng bawat isa. Kung boss ka sa opisina, gayundin ang tingin say o sa negosyo ng anak mo o sino mang kapamilya. Respeto sa tungkulin ang kailangan.

Kapag nawala ang pagiging propesyunal sa negosyo, babagsak ito. Ganun ka-simple

#2 May karaniwang layunin (common goals)

Lahat ng negosyo ay may karaniwang layunin – o common goals – na pinagtutuunan ng pansin mula sa umpisa ng kanilang araw sa trabaho. Ang karaniwang hangarin na ito ay kailangang napag-uusapan at napag-dedesisyunan ng bawat isa sa miyembro ng pamilya sa pagnenegosyo.

Madalas kasing nagiging problema sa family business ay parang sumusunod na lang sa utos ang mga anak at sinumang nakakabata ng di inaalam kung ano talaga ang dulo ng pagnegosyo.

Sabi nga ni Steven Covey, ang “end in mind” ay mahalaga. Ito kasi ang basehan ng pag-uunawa ng bawat isa kung saan patungo dapat ang negosyo.

Kaya naman sa umpisa pa lang, siguraduhing alam ng bawat isa sa miyembro ng pamilya na nasa negosyo mo kung ano talaga ang layunin nito at ano ang kanilang responsibilidad at tungkulin para ito ay maipatupad at maisakatuparan.

#3 Ayusin ang lahat ukol sa pinansyal na aspeto

Maraming mga family business ang nalulugi at nagsasara nang dahil sa maling pagsasaayos ng mga pinansyal na gawain. Mula ito sa badyet, payroll at investments.

Wala naman itong ipinagkaiba sa regular na negosyo kung saan ang cashflow, budget at investment ay pinag-uukulan nang pansin.

Minsan kasi, masyadong kampante ang bawat isa at di ito nailalahad nang maayos. Halimbawa, ang sweldo na maaaring allowance ang porma sa ibang pamilyang nagnenegosyo. Dapat, sapat at pinag-usapan ito nang maayos. Kasi kung tipong iniutos lang ito at di napag-usapan nang maayos, tiyak na magkaka-problema ka sa maraming aspeto ng pinansyal.

Aysuin ang paghawak sa kaha. Yan ang madalas na rason kung bakit nalulugi ang mga negosyo. Yan din ang madalas na rason kung bakit ka nagdadala ng kapamilya sa negosyo. Kung di napag-usapan ang mga aspeto ukol dito, malulugi ka pa rin. Lalu na at di maalam sa aspeto ng cash management ang kapamilya mo.

#4 Pagkakaroon ng mga regular na meeting

Unang-una, ang pag-uusap sa ordinaryong hapag-kainan at hindi kailanman magiging isang pormal na meeting. Ngayon pa lang, ihiwalay mo ang aspetong ito sa isang family business.

Mag-ukol ka ng oras at lugar para sa pormal at regular na meeting para sa iyong family business. Di bas a una pa lang, sabi natin, dapat propesyunal ang paghawak? Ito na yun agad.

Magsimula kayo sa lingguhang meeting kung saan ang mga layunin at gawaing kailangang maisakatuparan ay naroon. Sundan ito ng buwanang meeting at taunang meeting. Ganun din naman sa normal at regular na negosyo di ba? Ang pagkakaiba ay ang pagtrato sa isa’t isa bilang propesyunal na miyembro ng negosyo.

Sa mga meeting na ito dapat mailahad at mapag-usapan ang lahat nang ukol sa negosyo. Bawal ang personalan dito.

#5 Respetuhin ang mga hangganan ng bawat isa

Itong parteng ito sa isang family business ay mahalagang talakayin sa umpisa pa lang. Ang pinakamahalagang aspeto nito ay ang oras ng pagtratrabaho, di ba? Yan kasi ang madalas pagsimulang ng problema kung saan ay tapos na ang oras ng trabaho, pinag-uusapan pa ang ukol dito. Dapat respetuhin ang “off” ng kapamilya, di ba?

Bawal ding pag-usapan kung sino ang mas nakakatanda sa pamilya kung halimbawa, ang bunso ang naging boss sa magkakapatid. Kapag oras ng trabaho, siya pa rin ang boss.

Huwag na huwag gagamitin ang relasyong pamilya sa isyng mga desisyong ukol sa negosyo. Minsan naman, ok lang ‘to. Pero tandaan na iba ang negosyo sa pamilya.

Konklusyon

Kung akala mo ay mas madali ang makipag-negosyo sa kapamilya, nagkakamali ka. Marami kang bagay na dapat isaalang-alang lalu pa’t relasyon ang aalagaan mo. Maraming pamilya ang nagkawatak-watak dahil negosyo. Kaya piliing mabuti ang negosyo at kapamilyang isasama mo.

Sa huli, mas mahalaga ang relasyon kesa negosyo. Tandaan mo yan, ka-negosyo.

Tandaan din, sa lahat ng bagay, dasal, tiyaga at tiwala sa sariling kakayahan ang kailangan upang mag tagumpay, ka-negosyo!

Si Homer Nievera ay isang technopreneur. Magmensahe lamang sa email na chief@negosentro.com kung may mga katanungan.

krisis

Paano Mapaglalalangan ang Iyong Negosyo sa Panahon ng Krisis

ni Homer Nievera, CDE, CVM | Kumusta na ka-negosyo? Mahigit dalawang buwan na tayo sa ECQ-MECQ. Alam kong mas hirap ka na sa iyong pagnenegosyo, lalu na’t di mo pa nai-pivot ito. Sana, nabasa mo ang mga nakaraang pitak ko para kahit paano ay makatulong sa yo. Hanapin lang ang Pilipino Mirror sa Facebook o online para sa mga nakaraang payo ko (tuwing Lunes).

Ngayon naman, ibabahagi ko ang ilang paraan para makatulong sa pagmamaneho o sa paglalangan sa gitna ng krisis na ito.

O siya, tara na at matuto!

#1 Balikan ang Business Plan

Narito na naman tayo. Balik tayo sa simula kung saan bibisitahin mo ang iyong Business Plan. Alam mon a siguro na lahat ng gagawin mo ay magsisimula sa isang layunin at ang layuning ito ay ilalagak sa isang plano.

Ang pag-aayos ng iyong business plan ay iaayon mo sa panahon. At dahil tunay na nag-iiba na ang pakikipagnegosyo sa panahong ito, dapat mo na ding i-pivot ang iyong business plan.

Sagutin mo lang ang mga tanong na ito sa iyong business plan: Saan mo nais Makita ang iyong Negosyo sa loob ng isa hanggang anim na buwan? Anu-ano ang gagawin mo upang maabot mo ang mga ito?

Ang susi sa isang business plan ay ang mga detalye nito. Kaya yan ang pagtuunan mo ng pansin. Kung nais mo ng simpleng template ng isang business plan, email mo lang ako, ka-negosyo sa chief@negosentro.com.

#2 Pokus ka sa Iyong Kostumer

Sa ganitong panahon ng krisi at ang iyong naturang “best customer” ay maaaring nakatuon ang pansin sa ibang mga bagay. Kung ang negosyo mo ay kasama sa mga basikong produkto o serbisyo, panalo ka na. Ngunit siyempre, may mga kakumpitensya ka pa din. Kaya sa ganitong pagkakataon, mas pagtuunan mo ng pansin ang iyong customer service.

Ang pagkakaroon ng mas maayos na serbisyo sa iyong kostumer ay mas mahalaga sa panahong ito. Yan kasi ang mas magpapa-angat ng iyong estado laban sa mga kakumpitensya.

#3 Word of Mouth – Ano’ng sinsabi nila tungkol sa yo?

Kakabit ng maayos at masiglang customer service ay tinatawag na “word of mouth” o WOM. Ang ibig sabihin lang nito ay patungkol sa mga sinasabi ng mga kostumer mo ukol sa produkto o serbisyo mo nang hindi galing sa kahit na anong patalastas o advertising mo.

Ano nga ba ang sinasabi nila?

Ano ba ang reputasyon mo?

Yan ang kailangan mong malaman at pangalagaan lalu na sa panahon ng krisis. Ito kasi ang magiging batayan ng pagnenegosyo mo dahil ang bawat isa sa mga kostumer mo man o suplayer ay nakatuon sa kredibilidad mo bilang negosyante. Madalas, makikipagsalamuha lang sila sa mga tunay nilang pinagkakatiwalaan. Ikaw ba yun?

#4 Palawigin pa ang Marketing

Maraming mga nmegosyante ang nagbabawas ng budget sa marketing kapag may krisi. Ang ilan naman, mas pinapa-igting pa ang marketing tuwing may krisis.

Di naman kasi dapat tingnan ang marketing sa “masama” o mayabang na konteksto. Ang PR na tinatawag ay isang paraan din ng marketing. Halimbawa, ang ginawang pamimigay ng pagkain ng San Miguel ay matatawag na PR (o public relations) kung saan ang budget nito sa advertising ay doon inilagak. Di ng aba, mas naalala mo sila ngayon? Marketing din yan na matatawag.

Ganun din ang ginawa ng Coke sa kanilang advertising g budget. Kasama sila sa mga nag-donate sa mga apektadong pamilya at komunidad bilang CSR program nila.

Ang mga kumpanyang naglagak ng marketing budget sa panahon ng krisis ay mas maaalala ng kostumer nila kapag mas umayos na ang sitwasyon.

#5 Palawigin ang Presensiya Online

Kumusta ang website mo ka-negosyo? Tumatakbo ban ang mas maayos? Kumusta ang iyong social media? Kumusta ang SEO at content marketing mo?

Ilang lang ito sa mga bagay na dapat mong magtibayin sa panahon ng krisis. Kagaya ng marketing, ang iyong presensya online ay mas magpapaangat sayo sa panahong ito.

Di na pa kailangang pag-isipan ito nang matagal dahil nga sa ECQ o lockdown, nasa digital na lahat ng mga tao, di ba? Kung kailangan mo ng isang libreng assessment ng iyong website at social media sa Negosyo mo, email mol ang ako para sa libreng forensics.

#6 Tuloy-tuloy na Training o Pag-aaral

Sana naman ay nag invest ka sap ag-aaral nitong dalawang buwang nagdaan. Sa ganang akin, ang tinatawag na lifelong learning ay mahalagang bagay na pagtuunan ng pansin. Ako mismo ay nakapagtapos ng dalawang kurso nitong ECQ – isa sa Harvard at isa sa MIT.

Bakit ito mahalaga? Kasi ang pagkakaroon ng mga bagong kaalaman ay magbibigay sa yo ng panibagong perspektiba sa iyong Negosyo. Ito ay magagamit mo sa iyong pagbuo ng mga bagong plano sa Negosyo mo.

Tuloy lang sap ag-aaral, ka-negosyo!

#7 Ayusin ang Budget

Maaaring kontra ito sa una kong nabanggit ukol sa marketing. Ngunit sa totoo lang, kaakibat ito.

Ang pagsasayos ng iyong budget ay mahalaga bago pa umabot sap ag-bankarote ng Negosyo mo. Kung kinakailangang magbawas ng araw ng trabaho sa mga tao, gawin mo muna kesa lubos na mawalang sila ng trabaho, di ba?

Siyempre unahin muna ang budget sa operasyon. Kung kailangang mag sakripisyo ng laki ng espasyo, gawin mo. Kung kailangang ilipat ng lokasyon, gawin mo, para makatipid.

Ang mahalaga, kung alam mo na kung ano ang pag-pivot na gagawin mo, isunod ang budget. Ang mahalaga, makahinga ka muna.

Maglagay ka ng espasyo sa iyong gastusin para maka-survive ka. Yan muna ang isipin mo.

#8 Kumuha ng Mahusay na Ka-Team

Sa panahon ng krisis, ang core team mo ang mahalaga. Dapat andyan sila upang alalayan ka sa mga plano at desisyon. Suriing Mabuti ang kanilang mga kakayahan. Mas mabuti, yung di sila pare-pareho ng kakayahan at tila napupuno nila ang kahinaan ng iba.

Bumuo ng online meetings at brainstorming sessions linggo-linggo. Magpalitan ng kuro-kuro at ayusin ang mga plano kasama sila.

Tandaan na ang pagkakaroon ng matibay na core team ang siyang magpapa-angat sa yong negosyo.

Konklusiyon

Sa panahon ng krisis, tandaan mo na di ka nag-iisa. Patuloy kang kumonekta sa iba’t ibang grupo at makibahagi dito. Ang mahalaga, galaw ka ng galaw. Maging positibo at magtiwala sa sarili mong kakayahan at ng ibang tao.

Sa lahat ng bagay, patuloy kang magdasal at manalig sa Diyos.

Si Homer ay isang technopreneur at makokontak sa email niyang chief@negosentro.com.