david almirol multisys

4 na Bagay na Natutunan Ko sa Isang Dating OFW na Bilyonaryo na Ngayon

ni Homer Nievera, CDE, CVM | Marahil marami sa inyong sumusubaybay sa pitak ko na OFW, dating OFW o kapamilya ng isang OFW. Pangarap natin ang makaraos at yumaman. Si David Almirol ay isang dating OFW. Probinsiyanong maituturing na tubong Isabela.

Nadestino siya sa isang malayong bansa sa Middle East at nagtrabaho sa kampo ng mga Amerikano bilang IT support. Ang mga naging boss nyang Amerikano ay nagturo sa kanya ng mga iba-ibang klase ng patungkol sa IT at ditto niya nasimulan ang mangarap na magkaroon ng sariling negosyo.

Nang makauwi na si David sa Pilipinas, di niya nakalimutan ang mga naituro sa kanya at nagsimulang unti-unting buuin ang kanyang pangarap.

Kamakailan, binili ng PLDT Group ni Manny V. Pangilinan (kilala sa MVP) ang parte ng kanyang negosyo na Multisys sa halagang 2.15 Bilyong Piso. Bilyonaryo na si David.

Paano niya ito nakamit at patuloy na nakakamit? Ito ang natutunan ko sa kanya sa pakikipag-usap at interaksyon sa kanya:

#1 Maging bukas sa kaalaman

Nang mapunta sa ibang bansa si David, di naman siya ganun kabihasa sa IT. Marunong siya, oo. Pero paano ito negosyohin, di pa niya ito kabisado. Kaya naman nang tinuturuan na siya ng mga naging boss nyang Amerikano, pilit niyang pinag-aralan ang lahat ng itinuro sa kanya. Di lamang basta kaalamang IT ang kanyang pinag-aralan kundi pati na rin ang pakikipagsalamuha sa iba’t ibang mga tao. Ang pagiging bukas ni David sa kaalaman ang naging susi para lalo siyang matuto pa.

#2 Alamin ang pangangailangan ng iba

Lahat naman ng mga tao, lalo na ang mga negosyante, ay may kanya-kanyang pangangailangan. Para sa kanila, problema ang mga ito. Ang abilidad upang malaman ang soluyon sa mga ito at maisakatuparan para sa mga nangangailangan nito ay susi sa tagumpay sa negosyo. Nalaman ko kay David na sa kanyang pagnenegosyo, madalas nyang binabasa ang balita ukol sa pangangailangan ng mga kumpanya sa larangan ng IT systems. Dahil magagaling ang mga tauhan niya, gagawin na ni David ang mga IT systems na ito habang nag-bi-bidding pa lang ang mga nais makakuha ng proyekto. Kaya naman kung sino man ang manalo sa bidding, lalapitan na ni David ito at i-offer ang nagawa na nila sa murang halaga. Siyempre, wala nang hirap ang nanalo at may negosyo na agad si David. Winner di ba?

#3 Lahat kaibigan

Si David ay pala-kaibigan sa buhay at negosyo. Di siya gumagawa ng kaaway kundi kaibigan. Ang prinsipyong ito ay makikita sa mahigit 47,000+ na payment partners ng kanyang kumpanya. Halos lahat ng kilalang kumpanya na may kinalaman sa online payments ay tinaguriang partners ni David. Mas mahalaga sa kanya na buksan ang linya ng pagsasama-sama kesa gumawa ng mga kalaban. Para kay David, lahat dapat panalo.

#4 Di Paglimot sa pinagmulan

Sa isang pagtitipong naimbitahan si David ng isang mataas na opisyal ng pamahalaan, ipinakilala sia ng opisyal kay Manny V. Pangilinan na pinuno ng PLDT Group. Sa kuwento mismo daw ni MVP, nagulat at natuwa siya sa buhay OFW ni David at kung paano niya naitayo at napalaki ang Multisys. Nung mga panahong iyon, di kilala ang kumpanya ngunit Malaki at malawak na pala ang sakop ng negosyo nito. Mula sa unang pagkikita nila, nabuo ang pagpasok ng PLDT Group sa Multisys at nangyari na ang bilyon-bilyong transaksyon dito.

Sa buhay nating mga Pilipino, marami mang dagok ang dumating, ay nakakatayo pa rin tayo. Wag natin isantabi ang mga karanasang ito dahil ang mga ito ang susi at gagabay para tayo magtagumpay bilang negosyante. Magsimula sa maliit. Lakihan ang pangarap. Manalig sa Diyos.

Si Homer Nievera ay isang serial technopreneur at makokontak sa chief@negosentro.com

Pagkakitaan ang Blog

4 na Paraan para Pagkakitaan ang Blog (o Social Media)

ni Homer Nievera, CDE, CVM | Marahil marami ka ng pagkakataong nakakaalam ng mga taong kumikita sa kanilang pag-blog, mula sa pagsusulat, pag post sa social media, hanggang sa pag video. Nag-iisp ka na din sigurong gumawa ng sarili mong blog o vlog pero di mo alam paano ba magsimula. Tara, kuwentihan kita.

#1 Alamin kung saan ka mas magaling

Iba-iba kasi ang paraan ng pag-blog gaya ng nasabi ko sa una. Kung mahabaang pagsusulat ang kaya mo — tagalog man o ingles — magbukas ka muna ng blog sa Blogger o sa WordPress. Ang paggamit ng isa sa mga ito ang panimula sa paglalagak ng iyong mga kaalaman, kuwento o repleksyon. Kung maiigsi lang ang nais mong ilathala, sa Facebook o Twitter o Instagram ka magsimula. Mas mainam kung may kasama g larawan ang mga post mo dito. At kunv mas ok sa yo ang video, sa Youtube ka magsimula.

#2 Alamin ang panggagalingan ng kita

Di pare-pareho ang kitaan sa mga platapormang nabanggit ko sa #1. Depende din ito sa panggagalingan ng kita. Sa Youtube, sa mga ads mula sa Google at Youtbe nanggagaling ang kita. Naghahatian lang kayo sa kita (20% ang sa yo). Kapag marami ka ng subscribers sa channel mo, lumalapit na ang mga corporate sponsors. Sa Facebook at Instagram, mas umaasa sa sponsors ang kitaan dito. Sa Facebook videos, meron ding kitaan mula sa revenue-sharing, pero mas ok pa din sa YouTube. Sa blogging naman sa Blogger or Blogspot, sa Google Adsense kumikita. Sa WordPress naman, puwedeng kumita sa Google Adsense at sa mga tinatawag na advertising networks.

#3 Palaguin ang followers o subscribers

Sa kahit na ano’ng klase ng blog (o social media),  ang traffic o dami ng mga followers o subscribers ang pinagmumulan ng advertisers o sponsors. Kaya naman ang dapat mong gawin ay ang iba’t ibang paraan ng marketing. Di ko man mailalahad ang lahat ng paraan dito sa pitak na ito, simulan mo sa paggamit ng Facebook sa promotion. Bakit? Kasi ang Facebook ang may pinaka saktong pamamaraan sa paglagay teksto, larawan, video, at links. Mas mainam ding mag boost ng post sa halagang 40 pesos para mas mabilis ang mag angat ng followers.

#4 Pagkuha ng partners

Sa ngayon, ang Negosentro.com na blog ko ang pinakamatagumpay sa.mga 30+ blogs ko. Lumago ito mula 8 taon na ang nakakaraan dahil sa pagkuha ko ng mga partners mula sa mga nagsusulat (contributors) hanggang sa advertisers. Ang Facebook Page naming mag asawa na He Said she Said Philippines na may mahigit 400,000 followers ay nagtagumpay din dahil sa parehong paraan. Buksan mo ang pinto sa mga partners na silang tutulong sa yong palaguin ang followers at advertisers mo.

Ang mahalaga sa lahat ng ito ay magsimula ka sa  pagtuklas kung ano ang kaya mong ibahagi sa mundo sa pamamagitan ng blog at social media. Gawin mo tong passion mo. Kasunod na ang kumita para dito.

Si Homer Nievera ay isang serial technopreneur at makokontak sa chief@negosentro.com

Maka-target ng Tamang Kostumer

3 Paraan Para Maka-target ng Tamang Kostumer

ni Homer Nievera, CDE, CVM | Ano man ang iyong negosyo, tiyak na may iba’t ibang uri ng kostumer ang yong nakakasalamuha. Ngunit may ilang uri lamang ng kostumer ang nakakapagdala ng malaking benta sa negosyo mo. Itong mga klaseng kostumer na ‘to ang dapat na tutukan at pagtuunan ng pansin.

Sa tinatawag na Pareto’s Principle, sinasabi na 20% ng iyong mga kostumer ang nagdadala ng 80% ng benta mo. Maaari din sabihing ang 20% ng isang uri ng mga kostumer mo ang nag-aakyat ng 80% ng kita mo. Kung gayun, paano mo malalaman kung sino ang mga ito?

Narito ang ilang tips…

#1 Saliksikin ang datos ng mga benta at kostumer

Ang unang gawain sa masinsin na pagpili ng kostumer na tatargetin ay ang pagsaliksik ng mga datos ng mga benta mo kung saan makikita ang uri ng kostumer na bumili sa yo. Kung online ang bentahan, mas madali itong makikita.  Ngunit kung wala ka pang datos, mas maiigi na yung magsimula kang mangalap ng datos na ito mula ngayon. Kung meron kang “feedback form,”mas ok. Ang mahalaga ay makuha mo ang pangunahing datos gaya ng gender, edad, lokasyon (tahanan), at kung ano ang binili o binibili sa yo. Kapag nakuha mo na ang mga datos na ito, mas madali mong mailagay sa kanya-kanyang kategorya ang mga mamimili mo.

Mula sa mga datos na ito malalaman mo ang porsyento ng mga klase ng bumibili sa yo at kung ano ang binibili at sa gaano kalaking halaga. Ang mga datos gaya ng edad, lokasyon at iba pa ay makakatulong ng malaki upang mapagpare-pareha ang uri ng kostumer sa uri ng mga binibili ng mga ito. Ang lahat ng datos na ito ang magbibigay sa yo ng kaalaman kung paanong promo o marketing ang gagamitin para pabalik-balik sila sa negosyo mo.

#2 Imaginary na Kapihan kasama ang isang imaginary na kostumer

Ang kunwaring pakikipag-kape sa isang kostumer (na imahinasyon mo din!) ang isa sa mga epektibong pamamaraan ng pag target sa isang kostumer mo. Ang tawag ko dito ay ang “Scarcity Thinking” kung saan nais mong sumentro sa iisang kostumer lamang dahil alam mong marami pang tulad ng kostumer na ito. Sa pagtutok sa iisang kostumer na ito mo malalaman ang maraming bagay sa sa kanya mula gender, edad, lokasyon, mga hilig (hobbies), ayaw, hanggang sa mga kasalukuyang pinagdadaanan niya. Maaari mo ding gawing makatotoohanan ang pakikipag-kape sa isang tunay na kostumer na sa tingin mo ay representate ng malaking bilang pa ng mga kostumer mo. Ang paraan ng pagsasaliksik na ito ay epektibo dahil mas ramdam mo ang kanyang sitwasyon, at naiintindihan ang mga rason kung bakit siya bumibili sa yo ng ilang bagay (o serbisyo), at bakit din hindi.

#3 Gamitin ang social media gaya ng Facebook

Ang social media gaya ng Facebook Page ay may mga datos na ang tawag ay “Insights.” Bukod sa “Shop”ng FB kung saan may ilang datos na makikita sa mga kostumer, ang mga FB Ads at FB Posts mo ay may mga katapat na datos kung saan makikita ang pinahahalagahan nila para sila ay mag-like, share o comment. Lalu na kung may link (papuntang website mo) ang mga posts, mas mabilis mapag-aralan ang galaw ng mga kostumer mo at makita ang porsyento ng “conversion”o pagbili nila sa yo.

Isang halimbawa ang pagbilang ng mga nabebentahan mo na nag-pm (personal message) sa FB Messenger. Makikita mo ang “conversion rate”o porsyento ng mga bumili sa yo mula nang nag pm sila. Kunin lang ang datos nila gaya ng bagay na binili at sap ag silip sa kanilang FB ccount, malalaman mon a din ang maraming bagay ukol sa mga kostumer na ito.

Sa dulo, ang mahalagang gawin ay pag-aralang mabuti ang mga kostumer mo na masasabing may halaga sa negosyo mo. Hindi po tsamba-tsamba ang bentahan. May datos po dapat para di masayang ang pera at pagod sa marketing mo.


Si Homer Nievera ay isang technopreneur. Mag email lang sa kanya ng mga katanungan ukol sa pitak na ito sa chief@negosentro.com.

Branding sa Negosyo

4 na Rason Bakit Mahalaga ang Branding sa Negosyo

ni Homer Nievera, CDE, CVM | Madalas mong naririnig ang salitang “brand.” Madalas din napapagkamalang magkapareho ang salitang brand sa salitang “product”(o produkto).

Ang brand ng isang produkto mo ay siyang nakikilala sa merkado, maliban na lang kung ang prdukto mo ang pinaka-una sa kategorya o industriya nito. Gaya ng Colgate na naging katapat na ng salitang Toothpaste. Gayundin ang Gasul na naging katapat ng LPG. Sila kasi ang ilang lang na nauna sa ganung klase ng mga produkto noon. Kaya naman sa madaling salita, ang isang brand ang siyang  nakalagay sa label ng produkto.

Bakit nga ba mahalaga ang branding? Tara, talakayin natin.

#1 Kailangan ng mapagkikilanlan ang produkto o serbisyo mo

Higit pa sa logo mo ang branding sa negosyo mo. Ang akala kasi ng karamihang negosyante, kung may kakaiba at natatanging disenyo ang logo mo, ok ka na. Hindi po ganun iyon. Sa kabilang banda, ang “katauhan”ng iyong logo ang mas mahalaga sa mga kostumer.

Tanungin mo ang iyong sarili kung ano katauhan na pumapalibot sa brand mo. Ito kasi pagkikilanlan ng negosyo mo. Pag-isipan ang katauhan ng brand na Jollibee sa pamamagitan ng mascot at logo nito. Ano ba ang sinisimbolo ng mga ito?

#2 Simbolo ba ng tiwala ang iyong brand?

Ang mga malalaking pribado na ospital sa Pilipinas at madalas na may mga simbolo na may kasamang krus at kulay na puti. Bakit nga ba? Dahil ang mga sinisimbolo nito ay tiwala.

Mahalaga kasi sa mga kostumer ang mga brand na sumisimbolo sa kanilang pagtitiwala na maayos o magaling o mabisa ang produktong binebenta mo. Pinaghirapan kasi nila ang perang ipapambayad sa yo kaya importante ang pagkumbinse sa kanila na maayos at katiwa-tiwala ang produkto mo.

Kaya naman sa lahat ng bagay na sisimbolo sa brand mo, saliksiking mabuti kung lalabas ang pagtitiwala ng mga kostumer mo.

#3 Sino o ano ang maaalala ng mga kostumer mo?

Natanong mo na ba sarili mo kung bakit may mga kinukuhang mabibigat na endorser ang mga produkto ng mga malalaking kumpanya? Bakit ang daming ine-endorso ang mga tulad ni Sen. Manny Pacquiao?

Bukod sa tiwala na maaaring dala nila, ang kredibilidad nilang “mailako” ang kanilang mga produkto sa pamamagitan ng “brand recall.” Ang “brand recall” ay nangangahulugang naididikit nila ang brand mo sa endorser kaya mas mabilis maalala ang brand mo ng mga kostumer.

Di naman ganun kasimple lang yun ha. May kasamang pagsasaliksik din ang pagkuha ng mga endorser. Di kasi lahat ng endorser na sikat ay naaayon sa personalidad ng brand mo. Maging masinop sa bagay na ito.

#4 Motibasyon sa mga empleyado ang dala ng tamang branding

Ang maaaring dala na motibasyon sa mga empleyado mo ay isa ding rason kung bakit mahalaga ang branding. Bakit ba ang daming nais magtrabaho sa mga tulad ng San Miguel, BPI, Google at Facebook? Bukod sa maaaring magandang sweldo o benepisyo, ang “bragging rights”ay mahalaga, lalu na sa mga milenyal. Ang pagtrabaho din sa mga katulad nitong mga kumpanya ay makakatulong sa mga susunod pang trabaho nila.

Ganyan kahalaga ang branding sa motibasyon ng mga empleyado. Kung nagsisimula ka pa lang na negosyo, isama mo ang iilang empleyado mo sa pagsasalarawan ng iyong branding. Sila din kasi ang unang tuulong upang mapalaganap ito na ibebenipisyo ng buong kumpanya.

Ikaw, ano ang branding mo sa sarili mo?


Si Homer Nievera ay isang technopreneur. Mag email lang sa kanya ng mga katanungan ukol sa pitak na ito sa chief@negosentro.com.

Palaguin ang Negosyo

Palaguin ang Negosyo sa 5 Paraan na Ito

ni Homer Nievera, CDE, CVM | Nais mong palaguin ang negosyo mo ngunit di ka sigurdo paano ‘to gagawin?

Narito ang limang tips ko upang makatulong sa pagpasya paano ito magagawa. Tara!

#1 Pasukan ang isang Kilalang Merkado

Lagi nating sinsabi na ang mga milenyal ang susunod na malaking henerasyon na syang nakaposisyon upang maging malaking merkado sa ngayon. May ginagawa ka ba para mapasukan ang merkado o niche na ito? Magsaliksik kung ano ang mga produkto o serbisyo na makakaakit sa merkadong iyong nais pasukan. Tingnan ang mga kumpetisyon na nandyan na. Sa pag-aaral mo ng mga bagay na ito malalaman kung paano mo magagawang ayusin ang negosyo mo at palaguin ito lalu na kung nariyan na pala ang mga mamimili, di ba?

#2 Palawakin ang Merkado

Kung napasukan mon a ang merkadong ginagalawan mo sa ngayon, baka naman panahon na upang palawakin ang area na iyong ginagalawan? Isang halimbawa ay ang negosyong hamburger kung saan ang pangunahing kostumer mo ay kabataan. Kung lalagyan mo ng mga salad o mas magulay na hamburger sandwich, maaakit mo ang mga 40’s pataas o kaya ang mga health-conscious. Kung maliit na say o ang merkadong ginagalawan mo, palawakin ang sakop ng serbisyo o negosyo. O kaya ay sa ibang lugar ka naman magtayo.

#3 Refferals

Madalas marinig ang salitang “Referral” sa mga negosyong insurance, MLM at direct selling. Dahil na din ang pag-endorso say o ng ibang tao patungkol sa binebenta mo ay napakalaking bagay. Ito din ay isa sa paraan ng paglago ng negosyo mo. Kaya nga nauso ang pagkuha ng kilalatao o artista sap ag-endorso ng negosyo dahil mas mabilis makauha ng tiwala ng ibang tao dahil dito. Gumawa ka ng referral-program simula sa iyong mga empleyado at tungnan paano ito makakatulong sa yo. Lagyan mol ang ng insentibo sa bawat ma-refer nila sa yo.

#4 Niche Marketing

Ang isang “market niche” ay ang mas masinsing pagtuon sa isang merkado mo. Gaya ng pagtuon sa mga milenyal, puede mo pang tingnan ang “niche” (o mas focused na merkado) gaya ng mga babaeng milenyal na nakatira sa mga condo. Maaring mas maliit ang merkado na ito ngunit mas madaling pagmulan ng benta at unti-unting palakihin pa. Ang mahala, masinsin mong pagtutuunan ang mga bagay na maaring magbenta ng mga produkto o serbisyo mo sa kanila. Dyan ka magsimula kasi mural ang ang marketing.

#5 Palawakin ang Pagsaliksik sa Merkado Mo

Minsan kasi, kailangan mol ang saliksikin pang maigi ang merkadong ginagalawan mo ngayon bago ka pa lumabas ditto. Gamitin ang Google at Facebook sa panimula ng pagsaliksik dahil meron silang mga metrics na magagamit mo na agad. Kumunsulta na rin sa mga eksperto sa marketing para mas mabilis mong maituon ang plano patungkol dito.

Sa lahat ng bagay, di tsamba-tsamba ang paglago. Pag-aralang mabuti ang mga hakbang, samahan ng dasal, at ikaw ay lalago!

Si Homer Nievera ay isang digital evangelist at founder ng Negosentro.com na tumutulong palawigin ang kaalaman sa Internet at teknolohiya para maiangat ang kabuhayan ng mga Pilipino. Kung may katanungan, magpadala ng mensahe sa email@negosentro.com.

Levelup ang Negosyo

4 Paraan Para Mag Levelup ang Negosyo

ni Homerun Nievera, CDE |

Kumusta naman ang negosyo mo ngayon? Malakas ba o matumal? Depende ndin kasi sa timing niyan. Lalu’t mainit, kung ice cream o halo-halo ang business mo, panalo, di ba?

Pero kung mabago-bnao pa lang negosyo mo, nais mong mag-level-up din. Gusto mong umangat pa dahil pero siyempre, maraming dapat gawin at iwasang balakid din.

Narito na ang ilang paraan para umungos na ang bisnes mo. Tara!

#1 Imbentaryo muna

Bago bumanat ng istratehiya, mag-imbentaryo ka muna ng negosyo mo. Kumustahin ang mga tauhan kung maayos ba ang kundisyon ng puso’t isipan nila. Tingnan mo din kung anon a ang estado ng merkado mo kumpara sa mga nakahain mong produkto o serbisyo. Pasok pa ba sa panlasa ng mga kostumer na tinatarget mo ang mga inihahain mo sa kanila?

Kumustahin mo din ang ginagawa ng mga kalaban sa negosyo. Silipin ang mga programa nila kung nag-level-up na sila at ikaw ay napag-iiwanan na.

Tingnan mo din ang istruktura ng organisasyon mo. Naayon pa bas a nararapat? O baka nahihirapan ka nang makahabol sa serbisyo?

#2 Kung di sira, wag ayusin

Kesa maguluhan ka pa sa ngayon, kung wala naming sira sa sistema mo, wag mo munang galawin. Unahin muna ang tila kumikinang na bato na problema. Iwasan ang pabago-bago dahil lamang sawa ka na sa isang bagay. Tingnan mo kung anu-anong mga produkto o serbisyo ang nagbibigay ng pinakamalaking benta – at sa paanong paraan.

Minsan kasi, dahil libre ang social media at epektibo sa yo, naghahanap ka ng babayaran dahil lang baka mas mainam yun. Kung di nga sira ang isang bagay, wag mo munang pakialaman. Unahin ang mga kitang-kita ang sira.

#3 Kung gumagana ng maayos, pahalagahan

Dito madalas nakakaligtaan ng mga negosyante ang mga taong nagdadala ng pera sa kanilang kumpanya. Di lang kasi taga-sales department ang pinanggagalingan ng pera. Naroon din ang mga produktibo o kaya’y matipid na empleyado. Pahalagahan mo ang mga taong nagpapahalaga din sa negosyo mo. Motibasyon ang sikreto ng pagpapalaki ng negosyo. Kung may motibasyon ang mga tauhan, mapapa-level-up nila ang bisnes mo. Pag-isipan ang insentibo. Mahalaga yun.

Tingnan mo din ang mga teknolohiyang ginagamit mo. Kung nakakatulong ito, mag-upgrade kung kinakailangan. Dito ka wag masyadong magtipid dahil malamang, Malaki na ang natipid mo sa paggamit nito.

#4 Humingi ng payo, opinion at balita

Ang mga taong nagbibigay ng mga opinion o payo nila’y dapat mong pakinggan at namnamin ang mga sinasabi. Makinig lang muna. Mas mahalaga kasi ang mga balitang nanggagaling sa iba kesa saw ala kang naririnig. Mas malala yun.

Kaya nga mag mga kumpanyang nanghihingi talaga ng “feedback” sa mga kostumer. Bukod sa pagiging mga kritiko lamang, mahalaga ang opinion na kung saa’y makapulutan mo ng mga bagong ideya.

O, ano, levelup na!

Si Homerun Nievera ay isang technopreneur at consultant sa iba’t ibang kumpanya nang may kinalaman sa tech at digital marketing. Kung nais mong makipag-ugnayan, email mo siya sa chief@negosentro.com.

Pag-Invest ng Pera Mo

5 Tips Para sa Maagang Pag-Invest ng Pera Mo

ni Homerun Nievera, CDE

Panahon ng pagmumuni-muni at pag-aayuno para sa milyon-milyong Katoliko sa buong bansa. Sa karamihan, panahon ito ng mahabang bakasyon. Kung anuman ang iyong gagawin sa halos isang linggo ng Semana Santa, maaari mo ding pag-iisipan kung ano ang gagawin para maka-ipon at maka-invest ng pera mo para sa iyong kinabukasan.

Ako kasi, ang investments ko ay malawak. Nasa negosyo ang malaking bahagi at meron ding iba’t-ibang instrument para sa malawak na portfolio na tinatawag. Ibabahagi ko ang ilang tip para naman makapag-simula ka.

#1 Magsimula ng maaga – Ngayon na!

Mas bata kang magsimulang mag-ipon mas okey.  Sa totoo lang, elementary pa lang ako nang magsimula sa pagpapa-renta ng komiks. Diyes sentimos lang noon. Oo, mga late 1970’s pa yun. Pero Malaki na ang halaga noon yun. Pero ang mahalaga, maaga akong natutong mag-negosyo at mag-ipon. Nilalagay ko sa maliit na kahon ang barya at inilalagak sa bangko. Isipin mo ang interes nun na gumugulong at lumalaki. Ang tip ko ay kung maaga kang mag-invest, insurance ang unahin mo. Dahil mura pa ang halaga nito at maaari mong hatiin sa mutual funds ang inilalagak nap era ditto. Magtanong sa mga financial planners. Kung nais mong may makausap na maayos na ahente, irerekomenda ko si Chino Caluag (faceboook.com/danilo.caluag) na siya ding umayos ng insurance ko noon pa.

#2 Gumawa ng Budget

Ang pagbadyet ng pera ay di madali. Kailangan mo ng disiplina para maipatupad ito ng maayos. Sa una pa lang, ilista na ang gastusin at pumapasok nap era. Ipagtabi ang mga ito at i-match kung pasok ang pera mo. Kung kulang, kayod pa! O kaya, magtanggal ng gastusin. Ganun kasimple mag-umpisa. Kung di ka magaling sa pagbadyet, magpatulong sa may alam. Tandaan na disiplina sa magtitipid ang kailangan dito.

#3 Alamin ang hangganan ng “Risk Tolerance”

Ang “risk tolerance” ay ang hangganan ng iyong pagtaya sa investment mo. Tinatanong yan madalas kung kumukuha ka ng life insurance. Ito ang pagtingin mo sa sarili mong kapasidad kung mas “risk-taker” ka o hindi. Kung agresibo ka sa investment, sa stock market ilalagay ang lahat ng pera mo. Kung di ka risk-taker, sa bonds ilalagay. Kung sa gitna, hati ng bonds at stocks ang investment mo. Pag-aaralan ang stock market muna kung para dun ka. Ang bonds kasi ay mas sigurado ang investment pero mas maliit siyempre ang kita o interes.

#4 I-set mo ang iyong short-term goals

Ang short-term goals ay ang nais mong makamtan sa maiksing panahon ng pag-invest. Maaari ito’y travel plans, sariling pag-aaral, sasakyan, emergency, kasal, kapital sa panimulang negosyo at iba pa. Dito mo kasi mailalaan ang kita sa investments mo sa maiksing panahon. Ang maiksing panahon ay hanggang limang taon ng pag-iipon o pag-invest.

#5 I-set mo ang iyong long-term goals

Ang long-term goals naman ay iyong higit sa limang taon mo nais magamit ang investment mo. Karamihan sa mga tao ay naglalaan nito para sa retirement, pag-aaral ng kolehiyo ng anak, negosyong pangmatagalan, at iba pa. Ang mahalaga ay nakahati at nakaplano na ang mga investments moa yon sa panahong gagamitin ito.

Ang payo ko ay mag-invest sa negosyo, gaano man ito kaliit. Mas maliit ang risk, mas okey. Kung walang kapital na negosyo, pinaka-okey naman! Ang mahalaga ay magsimula ng maaga.

Si Homerun Nievera ay isang technopreneur at consultant sa iba’t ibang kumpanya nang may kinalaman sa tech at digital marketing. Kung nais mong makipag-ugnayan, email mo siya sa chief@negosentro.com.

Pagnenegosyo

7 Simpleng Tips sa Pang-araw-araw Mong Pagnenegosyo

Homer Nievera, CDE | Anuman ang liit o laki ng negosyo mo, pare-pareho lang naman ang pinagdadaanan mong mga hirap. Ang mga balakid na ito ay kayang-kaya mong maungusan kung gagawin mo ang mga bagay na ito.

#1 Ang Pagsabi ng “No” (Hindi/Huwag)

Mahirap bang tumanggi sa mga imbitasyon? Madalas, ganyan din sa mga proposal sa mga negosyo mo. Lalu na kung kilala mo ang kausap. Pero sa larangan ng pagnenegosyo, dapat alam mo kung kailan ka dapat tumitindig at nagsasabi ng “No.” Ang paggawa na ito ay hindi ganun kadali pero nagsisimula ito sat ono ng boses mon a may seryoso at mababang pagbigkas. Di kailangang may konting taas o galit. Ang mahala ay ang malumanay ngunit may pagtindig sa prinsipiyo. Sa huli, ang mga kausap mo ay makakaita ng sinseridad sa yo lalu na sa larangan ng pagkakaroon ng isang salita.

#2 Balanse ng Buhay at Trabaho

Meron tayong tinatawag na work/life balance na dapat pangalagaan sa ating pagnenegosyo. Di lahat ng bagay ay dapat umiikot sa trabaho dahil ang lahat ng ginagawa natin ay para sa mas mataas na antas na siyang ating buhay at pamilya. Ayusin ang skedyul mo para maging balanse ang buhay at trabaho. Magkaroon ng panahong makasama ang mga kaibigan na labas sa pagnenegosyo. Maglaan ka ng oras para sa mga gawaing magpapasaya sa puso mo at magpapatalas ng pag-iisip. Tandaan na ikaw dapat ang priyoridad kung nasa oras ka ng “life.”

#3 Mag-outsource ng gawain

Ito marahil ang isa sa mga sikreto ko bilang negosyante. Di ko kinukuha ang lahat ng trabaho at sa halip ay akin itong ibinabahagi. Di basta delegasyon ang tawag dito ngunit pag-outsource. Maraming bagay ang dapat na ina-outsource ngunit ang dapat na maging basehan ay ang mga trabahong di mo naman “core competence” o sadyang di ka eksperto sa mga yun. Madalas, mas makakatipid ka pa lalu na kapag nakita mong mas mabilis ang trabahong iyong in-outsource sa iba.

#4 Pagkakaroon ng mga Breaks

Ang pagpapahinga sa trabaho ay mahalaga. Para din tayong makina na kinakailangan ng paghinto upang maka-ipon na muli ng lakas. Ang pagtulog ay sadyang isa sa pinaka-mahalagang uri ng breaks. Noong araw ang siyesta sa opisina ay normal. Kung saan pagpatak ng alas-dose ng tanghali hanggang ala una, pinapatay ang ilaw at nag-siyesta ang mga tao matapos ang pananghalian. Sa ngayon ang breaks ay ang pagpunta sa iba’t-ibang lugar kung saan ika’y magpapalakas muli. Kasama na diyan ang yoga, Zumba at iba’t-ibang uri ng ehersiyo.

#5 Bukas na Komunikasyon

Nadiskubre ko na mas mainam ang bukas na komunikasyong personal kesa electronic gaya ng email o text. Ang pagkakaroon ng bukas na komunikasyon ay upang mapanatili ang kaayusan ng relasyon saan mang bagay ng negosyo o sa personal na pamumuhay. Kung sarado ang linya ng komunikasyon, babagal ang ugnayan at hihinto ang maraming aspeto ng pagnenegosyo. Simulan sa one-on-one meetings at tinatawag kong “stand-up meetings” kung saan di na kailangang pormal ang pag-uusap. Lumabas din minsan kasama ang mga empleyado o mag-outing.

#6 Pag-analisa ng mga dating Problema

Anumang naging krisis o problema noong mga nakaraan sa negosyo ay kailangang pahalagahan. Huwag hahayaang walang natutunang aral ditto para di na maulit. Ang simpleng aksyon ditto ay ang pag-analisa ng mga ito. Magkaroon ka ng panahon para gawin ito at gumawa ng mga rekomendasyon sa mga tauhan para maging maagap sila sa pagsugpo ng mga susunod na problema.

#7 Laging Positibo

Sa gitna ng kahit na anong unos, ang pagiging positibo ay laging panalo. Sa lahat ng bagay, huminga lang ng mamalim, magdasal at panatilihin ang malinaw na pag-iisip. Kung nega ka sa pagharap sa krisis, talo ka na agad. Be positive and stay positive!

Ilan lang yan sa mga simpleng paraan upang magtagumpay sa negosyo mo sa bahay. Maging masinop at matiyaga. Darating din ang araw ng tagumpay.


Si Homer Nievera ay isang serial technopreneur. Maaari po siyang ma-kontak para sa katanungan sa negosyo sa chief@negosentro.com

kumpanya

Paano Makipagsabayan sa mga Malaking Kumpanya kung Nagsisimula ka pa lang

ni Homer Nievera, CDE |  May website ka na ba? Kung wala pa, aba’y sobrang huli mon a sa biyahe!

Sa panahon ngayon, hindi maikakaila ang malaking papel na ginagapanan ng teknolihiya sa iba’t ibang bahagi ng ating buhay.

Kung nais mong mag-negosyo ngayon, kaya mo nang makipagsabayan sa mga malalaking kumpanya sa pamamagitan ng mga simpleng teknolohiya na kundi mura, walang bayad!

#1 Website

Kung nag uumpisa ka lang sa iyong maliit na negosyo o kaya’y isa kang freelancer, malaking tulong ang sarili mong website. Ang isang website ay parang opisina mo sa Internet. Sa Pilipinas, kung saan mahigit na 45 milyon ang gumagamit ng Internet, tiyak na malaki ang potensiyal ng iyong negosyo kung may website ka. Kailangan, propesyunal ang hitsura nito at nakalagay dito ang mga importanteng impormasyon ukol sa iyong negosyo.

#2 Email at Messenger Apps

Hindi kaila sa atin na ang bagong henerasyon ng mga bata ay marahil hindi na interesadong magpapadala ng sulat gamit ang koreo o Post Office. Sa pamamagitan pa lang ng cellphone, kaya na niyang mag text, mag chat ang makipag-usap kanino man saan man sa mundo.

Sa negosyo, email lang ay puwede ka ng magpadala ng mga proposal sa mga nais maging kostumer. Hindi mo na kailangang gumastos ng papel at pamasahe para ipadala ito. Makakasagot na din agada ng pinadalhan mo. Gayundin ang paggamit ng mga chat apps na Viber at Facebook Messenger na sa iyong mobile phone pa lang personal kayong mag-uusap o magkikita at wala pang bayad kung meron ka ng wifi.

#3 Social Media at Search Engine

Para makahanap ng mga kostumer sa kahit na anong negosyo mo, ang paggamit ng Social Media at Search Engine ang pangunahing teknolohiyang magagamit sa pag-market ng iyong serbisyo o produkto. Sa Facebook, Linkedin at Google+ na ilang lamang sa mga social networking sites, at sa mga search engine na Google at Bing, makakahanap ka na ng mga tao o kumpanyang posibleng magkaka-interes sa mga binebenta mo.

#4 SEO

Ang long-term na gagawin kung kumpleto ka sa tatlong nabanggit sa taas ay ang panatilihin ang ranking mo sa Google at iba pang Search Engine. Gumamit ng mga Teknik na gaya ng SEO (search engine optimization). Di ko mailalahad ang lahat tungkol sa SEO pero magsaliksik ka lang at madali ka ng makaka-umpisa. Ito kasi ang pinaka-siyensiya ng Digital.

 

Sa mga susunod na kolum, mas palalawigin ko pa ang diskusyon sa mga ito at ilan pang kaalaman kung paano mas magagamit ang teknolohiya para kumita ng pera saan ka man sa mundo.

Negosyo sa 2019

4 na Paraan Para Maisaayos ang Organisasyon ng Negosyo sa 2019

ni Homerun Nievera, CDE | Madalas, maliit man o malaki ang negosyo, inaakala mo na maayos na aorganisasyon mo dahil gamay mon a ang lahat ng proseso ditto. Ang nakakaligtaan naman natin ay puwede pa itong mas maging maayos sa pamamagitan ng ilang tip na ito –

#1 Espasyo

Naisaayos mon a bang muli ang mga lugar sa iyong tindahan o opisina – o nasanay ka na dahil lagi mo itong nakikita? Silipin mong muli ang iyong floor plan ng naaayon sa trabaho mo ngayon. Minsan kasi, dahil nasanay na tayo sa lugar at bagay-bagay, di na natin ito binabago. Kung ano nga naman ang di sira, at di na inaayos. Pero, dapat bisitahin tong muli at tingnan kung may mas maisasaayos pa ito. Ang isa pa na espasyong tinutukoy ko ay ang mga dokumento na marahil ay puro papel pa ang mga ito. Kung kayang gawin digital na lahat, gawin na. At kung di na pala kailangan, itapo na at baka pagsimulan pa ng sunog. Silipin din ang lahat ng may kinalaman sa kaligtasan ng mga tao at bagay-bagay.

#2 Dokumentadong Organisasyon

Kung meron kang accounting system, kahit simple lang, ma maganda ka ng patutunguhan. Pero ang mas mainam ay ang pagkakaroon ng digital na Sistema kung saan mula sa pagkuha ng kliyente (lead generation) hanggang sa benta at koleksyon, ay mai-rekord mo sa kompyuter, mas ok. Sa IT, ang tawag dito ay CRM (customer relationship management) o sa mas malaki ay ERP (enterprise resource planning) na mga klase ng software. Malaki ang maitutulong ng mga ito sa mag-organisa ng negosyo. Meron ding mga software pa na gamit sa time-keeping at HR. May mga libre din nito. Magsaliksik lang.

#3 Employee Evaluation

Bisitahin ang pinakamahalagang parte ng organisasyon mo – mga empleyado. Dahil patapos na ang taong 2018, gawin ang evaluation ng mga tauhan mo para malaman mo kung ano ang kakailanganin mong mga talent sa 2019, at kung anong training ang kailangan nila. Para umangat ang negosyo, dapat pati skills ng mga tao mo ay umangat din. Kung may pagkakataong magtatanggal ka ng tao o kaya’y mag-po-promote, dito mo malalaman.

#4 Business Plan

Balik-balik tayo sa business plan mo sa 2019. Dahil lahat ng gagawin mo ay dapat naayon dito. Tingnan kung naayon ang pagbalasa ng mga tao, o kaya’y pagsasaayos ng mga espasyo moa yon sa ginawa mong 2019 business plan. Kung wala ka pang nagagawa o di mo pa ito natatapos, unahin ito. Dahil ang pag-angat ng negosyo ay naayon sa plano, at di tsamba-tsamba lamang.

Sa 2019, inaasahan kong mas lalago ka pa sa negosyo at sa buhay. Laging magsumikap at ipagdasal ang kinabukasan.

Si Homer Nievera ay isang digital transformator at founder ng Negosentro.com na tumutulong palawigin ang kaalaman sa Internet at teknolohiya para maiangat ang kabuhayan ng mga Pilipino. Kung may katanungan, magpadala ng mensahe sa email@negosentro.com o hanapin siya sa Facebook.com/thepositivevibespage.